402 ] [ pravachan ratnākar bhāg-7
have āvun samajavun enā karatān vrat laīe ne tapashcharyā karīe to? bhāī! agnānabhāve anantakāḷ vratamān kāḍhe toy shun? ne kroḍo janma tapashcharyā tape toy shun? vinā ātmagnān sansār ūbho ja rahe chhe.
ahāhā...! kahe chhe-‘svayamev agnānarūpe pariṇame tyāre tenun gnān svayaṅkr̥ut agnān thāy.’ juo beyamān ‘svayamev’ ne ‘svayaṅkr̥ut’ āvyun chhe. pahelān shaṅkhanā draṣhṭāntamān āvyun ke-shaṅkh dhoḷāmānthī svayamev kāḷun thayun chhe ane te kāḷāpaṇun svayaṅkr̥ut chhe, nimittathī karāyelun nathī. have ā siddhāntamān kahe chhe ke-gnān svayamev agnān thayun chhe ane gnānanun agnān svayaṅkr̥ut chhe, nimittathī-karmathī karāyelun chhe em nathī. ahā! keṭalī chokhkhī vāt chhe! paṇ agnānī to hun paranun karī daun em māne chhe. e to pelun āve chhe ne ke-
‘hun karun hun karun e ja agnānatā, shakaṭano bhār jem shvān tāṇe.’ gāḍānī nīche kutarun chālatun hoy ne gāḍānun ṭhāṭhun tene aḍe eṭale te em māne ke mārāthī gāḍun chāle chhe, gāḍāno bhār hun upāḍun chhun tem agnānī dukānanā thaḍe besīne māne ke hun ā badhun dhyān rākhun chhun, dukān hun chalāvun chhun. bhāī! em mānanārā agnānī paṇ kūtarā jevā ja chhe, kāī pharak nathī.
paṇ ā badhun kām ame karīe to chhīe? bhāī! e badhān jaḍanān kām koṇ kare? shun ātmā kare? ātmā to jaḍane aḍatoy nathī. bhāī! e badhān jaḍanān kām to enā potānā kāraṇe thāy chhe; ātmā e karī shakato ja nathī. samajāṇun kāī...?
ahīn kahe chhe-‘gnānane chhoḍīne svayamev agnānarūpe pariṇame...’ juo, pelāmān (gāthā 121 thī 12p mān) paṇ ‘svayam’ āve chhe ne ke-jo ‘svayam’ pariṇamavānī shakti na hoy to par vaḍe kem pariṇamāvī shakāy? ane jo ‘svayam’ pariṇamavānī shakti chhe to paranī shī jarūr chhe? ahā! āvun to spaṣhṭa chhe bāpu! ahā! jagatamān anant dravya bhagavāne kahyān chhe te anant kayāre mānyān kahevāy? ke anant dravya paikī pratyek dravya svatantra paranī sahāy vinā svayam pariṇame chhe em mānavāmān āve to anant anantapaṇe rahe ane to anant dravya sāchān mānyān kahevāy. ahāhā...! anantadravyo pratyek svayaṅkr̥ut hoy to ja anant dravyo bhinnapaṇe rahe; jo parathī kāī thāy chhe em mānavāmān āve to anant bhinna bhinna rahe nahi; badhān ek bījāmān bhaḷī jāy ane to anantapaṇun khalās thaī jāy.
bhāī! ā to potāmān paranī paryāy kāī karī shake nahi em kahe chhe. ahāhā...!