494 ] [ pravachan ratnākar bhāg-7
ahā! jainamān paṇ dayā, dān, vrat, tap, bhakti, pūjā ityādi bāhya kriyākāṇḍ vaḍe dharma mānanār ekānt vyavahārī agnānī chhe. vrat, tap, upavās ādi karatān karatān dharma pragaṭī jashe em mānavāvāḷā paṇ ekānt vyavahārī mithyādraṣhṭi chhe kemake teo kadīy rāgathī bhinna paḍī ātmadraṣhṭi pāmatā nathī. āvā ekānt vyavahāradharmone anusaranārā bahāramān bhale game tevā mahān (mahā munirāj) ho, mithyādraṣhṭi devo paṇ temanī sevā karatā hoy tevā mahān ho, topaṇ emān paṇ kāīk chhe-em gnānīne emān vāñchhā thatī nathī kemake gnānī svarūpamān niḥshaṅk chhe. ā pramāṇe gnānī niḥkāṅkṣha chhe; tene samasta karmaphaḷonī ke sarvadharmonī-vyavahāradharmo sahit sarvadharmonī-vāñchhā hotī nathī.
have kahe chhe-‘ā rīte samyagdraṣhṭi vāñchhārahit hovāthī tene vāñchhāthī thato bandh nathī.’
ahā! dharmīne andaramān ek gnāyakabhāvamay nij ātmāno satkār thayo chhe. atīndriy ānandano anubhav karyo chhe ne? tethī andaramān tene ek chaitanyabhāvanun ja svāgat chhe. shun kahyun? anādithī rāganun ne paryāyanun svāgat hatun, paṇ have jyān pūrṇānandano nāth ek gnāyakabhāvamay prabhu ātmāno anubhav thayo tyān tenun svāgat thayun chhe. have te atīndriy ānandanī bhāvanā chhoḍīne paranun ne rāganun svāgat kem kare? na kare. āchārya kahe chhe-ā rīte dharmī vāñchhārahit thayo chhe. māṭe tene vāñchhāthī thato bandh nathī. lyo, ā arihantadev shrī sīmandharanāthanī divyadhvanimān pragaṭ thayelo ḍhaṇḍhero āchārya shrī kundakund jāher kare chhe. kahe chhe-gnānī samasta karmaphaḷo ne sarvadharmonī vāñchhārahit hovāthī vāñchhāthī thato bandh tene nathī, tene nirjarā ja chhe.
prashnaḥ– āmān bahār to kāī karavānun āvyun nahi?
samādhānaḥ– are bhāī! bahāranun e shun kare? bahāramān kayān koī chīj enī chhe? ā sharīr, man, vāṇī ityādi jaḍ māṭī-dhūḷ chhe; tathā ā karoḍonā makān-mahel paṇ jaḍ māṭī-dhūḷ chhe. e badhān ajīv tattva chhe. vaḷī kuṭumb-kabīlā paṇ paradravya chhe. ām chhe to pachhī tenun te shun kare? shun pararūpe-jaḍarūpe e thāy chhe ke te paranun kare? bāpu! paranun e kāī karī shakato ja nathī. mātra ‘karun chhun’-em abhimān kare paṇ e to mithyātva chhe bhāī! ahīn kahe chhe-rāganun karavun paṇ samakitīne nathī. shun kahyun? ke rāganā kartāpaṇānī bhāvanā-vāñchhā gnānīne nathī; vyavahāraratnatrayane karavānī vāñchhā gnānīne nathī. bhāī! rāg chhe e to duḥkh chhe, vibhāv chhe. jene nirmaḷ svabhāvanī draṣhṭi thaī chhe te vibhāvanī bhāvanā kem kare? te vibhāvano kartā kem thāy? na thāy. arere! anantakāḷathī te jineshvar bhagavānanā kahelā mārge āvyo nathī ane rakhaḍayā ja kare chhe!