44 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8 ja sarvagnasvabhāv darek jīvano chhe. ahāhā...! bhagavān ātmā sarvagna thāy evo ja eno svabhāv chhe, alpagna rahe ne viparītapaṇe rahe evo eno svabhāv ja nathī .
ahīn kahe chhe-karavun ane jāṇavun nishchayathī virodharūp ja chhe. āne mārun, āne sukhī karun, āne duḥkhī karun, āne jivāḍun vagere bhāv ane vaḷī hun gnātā-draṣhṭā chhun-em bey bhāv ek sāthe kem rahī shake? e to viruddha chhe. jāṇe te kare nahi ane kare te jāṇe nahi. lyo, āvī vāt chhe.
‘pahelā kāvyamān lok ādine bandhanān kāraṇ na kahyān tyān em na samajavun ke bāhyavyavahārapravr̥uttine bandhanā kāraṇomān sarvathā ja niṣhadhī chhe; bāhyavyavahār pravr̥utti rāgādi pariṇāmane-bandhanā kāraṇane-nimittabhūt chhe; te nimittapaṇāno ahīn niṣhedh na samajavo.’
shun kahyun ? ke bāhyavyavahārapravr̥utti vakhate bandh thato ja nathī em sarvathā na mānavun; kemake bāhyapravr̥utti, rāgādi pariṇām je nishchay bandhanun kāraṇ chhe tene nimittabhūt chhe. eṭale agnānīne te vyavahārathī bandhanun kāraṇ chhe; kemake tene rāgādi hayāt chhe.
‘gnānīone abuddhipūrvak-vāñchhā vinā-pravr̥utti thāy chhe tethī bandh kahyo nathī, temane kāī svachchhande pravartavānun kahyun nathī; kāraṇ ke maryādārahit (aṅkush vinā) pravartavun te to bandhanun ja ṭhekāṇun chhe.’
juo, dharmī puruṣho avāñchhak hoy chhe. temane rāganī ruchi vinā je bāhya- vyavahārapravr̥utti thāy chhe te bandhanun kāraṇ thatī nathī. tethī kāī temane svachchhande pravartavānun kahyun nathī shun kahyun? game tem khāo, pīo ne kām-bhogamān pravarto-em niraṅkush pravartan karavānun kahyun nathī. dharmīne to je kriyā thāy chhe teno te jāṇanār rahe chhe ane tethī tene e kriyāthī bandh nathī. paṇ samakitīnā nāme koī game tem svachchhandapaṇe viṣhay-kaṣhāyamān pravarte tene to te pravartan-ācharaṇ bandhanun ja ṭhekāṇun chhe, kemake bandhanun kāraṇ je rāgādi tenā sadbhāv vinā niraṅkush pravartan hotun nathī.
‘jāṇavāmān ne karavāmān to paraspar virodh chhe; gnātā raheshe to bandh nahi thāy, kartā thashe to avashya bandh thashe.’
paranī kriyā thāy eno jāṇanār rahevun ane e kriyā hun karun chhun em teno kartā thavun e banne taddan viruddha chhe; tethī ek sāthe gnātāpaṇun ne kartāpaṇun sambhavī shakatun nathī. gnātā rahe te kartā nathī ane kartā thāy te gnātā nathī. tyān gnātā rahe