64] [pravachan ratnākar bhāg-8 mānyatā kahe chhe, mithyātvabhāv chhe. bhāī! par jīvanī paryāyane koṇ utpanna kare? ene koṇ ṭakāve? eno koṇ vyay kare? utpād-vyay-dhrauvya e to dravyano potāno svabhāv ja chhe. to pachhī paranun jīvan-maraṇ koṇ karī shake?
juo, munirāj pañchamahāvratadhārī hoy chhe. temān ek ahinsāmahāvrat chhe. have tyān ahinsāno-par jīvonī rakṣhāno je vikalpa āve chhe temān jo koī em māne ke hun paranī dayā karī shakun chhun, chhakāyanā jīvonī rakṣhā karavī mārun kartavya chhe to, ahīn kahe chhe, te mithyātvabhāv chhe. bahu ākarī vāt, bāpā! paṇ ā satya chhe. gnānīne, potānā svarūpamān sthir na hoy tyāre, pramādavash asthiratānā kāraṇe par jīvanī rakṣhāno vikalpa āve chhe e judī vāt chhe; paṇ te kāī e vikalpane potānun kartavya mānatā nathī, vikalpanā te kartā thatā nathī; pachhī par jīvanā jīvananā kartāpaṇānī to vāt ja kyān rahī? par jīvanun jīvan chhe te tenī te kāḷe upādān-yogyatāthī chhe, pote to temān nimittamātra chhe-āvun gnānī yathārtha jāṇe chhe.
prashnaḥ– paṇ nimitta to thavun ne? uttaraḥ– (nimitta) thavāno prashna ja kyān chhe? jyāre upādān-yogyatāthī enī paryāy enāmān thāy chhe tyāre āne evo ja vikalpa hoy chhe ane tyāre tene nimitta kahevāmān āve chhe, banneno-enā jīvanano (-jīvavāno) ane ānā vikalpano samakāḷ-chhe, ek ja kāḷ chhe. jyāre te jīvanun āyuṣhya chhe te ja kāḷe āne vikalpa āvyo chhe; paṇ em to nathī ke e vikalpathī sāmo jīv jīve chhe. tethī nimitta thavānī cheṣhṭā karavī e to kartāpaṇānī mānyatā rūp agnān ja chhe.
ahā! shailī to juo āchāryanī! ahā! satnun sharaṇ kone kahīe? ‘kevalīpaṇṇattan dhamman sharaṇan pavvajjāmi’-bhagavān kevaḷīe kahelo dharma sharaṇ chhe. te dharma kone kahīe? ke rāgarahit vītarāg pariṇatinī-nirmaḷ samyagdarshan-gnān-chāritranī- utpatti thavī te dharma chhe ane te ja ahinsā param dharma chhe. ā sivāy koī par jīvanī dayānā vikalpane-rāgane vāstavik ahinsādharma māne to te mithyādraṣhṭi chhe. ākarī vāt prabhu! paṇ ā vastusvarūp chhe.
paranī dayāno vikalpa-rāg āve tyān agnānī te vikalpano kartā thāy chhe. eṭale paranī kriyāno hun nimittapaṇe kartā chhun em te māne chhe. shāstra bhaṇyo hoy eṭale upādānapaṇe to hun kāī na karī shakun em kahe paṇ nimittapaṇe to bījānā jīvanano kartā chhun em te māne chhe. tethī nimitta to thavun ne!-em nimitta thavānī cheṣhṭā kare chhe. ahā! par jīvanā jīvanano je nimittakartā thāy te agnānī mithyādraṣhṭi chhe. ahā! hun parane jīvāḍun chhun ne par mane jīvāḍe chhe evo adhyavasāy jene chhe te mithyādraṣhṭi chhe, dīrghasansārī chhe.