174 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8
ahā! ā jagatane ākarī lāge evī vāt chhe. bhāī! ‘par jīvanī rakṣhā karun’ evo ahinsāno adhyavasāy chhe te vāstavamān pāp chhe. bhagavān! paranī rakṣhā to tun karī shakato nathī, chhatān ‘paranī rakṣhā karun’ evo ahinsāno adhyavasāy tun kare e mithyā chhe, nirarthak chhe ane te ekatvabuddhi sahit hovāthī ekalī rāg-dveṣhanī kriyāthī bharelo chhe. enā garbhamān-peṭamān ekalo rāg-dveṣh bharelo chhe; emān bhagavān ātmāno vītarāgabhāv, chaitanyabhāv āvato nathī, paṇ ekalā rāg-dveṣh bharelā chhe.
prashnaḥ– to samyagdraṣhṭi sarva jīvone abhayadānano dātā chhe te kevī rīte chhe? samādhānaḥ– bhāī! par jīvone hun abhayadān daun vā par jīvonī rakṣhā karun-evo ekatvabuddhisahit abhiprāy samakitīne chhe nahi, kemake par sāthenī ekatvanī granthi ene chhūṭī gaī chhe. samakitīne kiñchit asthiratānā kāraṇe par jīvonā abhayadān sambandhī vikalpa avashya āve chhe, paṇ e par jīvothī ane tenī rakṣhānā vikalpathī hun bhinna chhun evī antar-pratīti ene nirantar hoy chhe. ahā! ahinsānā vikalpanā kāḷe paṇ ene antaraṅgamān nirvikalpa samyagdarshan-gnān ādi vītarāgabhāvarūp pariṇati pragaṭ hoy chhe. ā rīte tene antaraṅgamān nishchay ane bahāramān vyavahār abhayadān varte chhe.
jyāre mithyādraṣhṭine to ‘hun parane na mārun, parane rākhun’ -evā adhyavasāyamān ekalā rāg-dveṣh-mohanā bhāv ja bharyā chhe.
‘paranā prāṇonī rakṣhā karun’ evo je parane bachāvavāno abhiprāy te pāp chhe e lokone ākarun lāge chhe. paṇ bhāī! potānī sattā paramān jāy to tun paranī rakṣhā kare ne? paṇ em to banatun nathī. potānī sattā to trikāḷ potāmān ja rahe chhe, paramān kadīy jatī nathī. tethī te adhyavasāy paranun to kāī karī shakato nathī, paṇ potāne ahinsak kare chhe, ahinsak kare chhe eṭale ke rāgadveṣhamoharūp potāne kare chhe. ahīn ahinsak eṭale vītarāgī ahinsak-em nahi, paṇ jenā garbhamān rāg-dveṣh-mohanī kriyā bharelī chhe tevo ahinsak potāne kare chhe. samajāṇun kāī....?
prashnaḥ– paṇ ‘ahinsā param dharma chhe’ -em kahyun chhe ne? uttaraḥ– hā, e kahyun chhe e to yathārtha ja chhe. paṇ te ahinsā kayī? bhāī! e vītarāgī ahinsānī vāt chhe. shuddha chaitanyasvarūp, gnāyakasvarūp bhagavān ātmānā āshraye antaramān nirmaḷ samyagdarshan-gnān-chāritrarūp vītarāgī pariṇati pragaṭ thāy te ahinsā chhe ane te param dharma chhe. (ane evā dharmīne par jīvonī rakṣhā karavāno vikalpa āve chhe tene vyavahārathī vyavahāradharma kahevāmān āve chhe).
ahīn e vāt nathī. ahīn to jene param dharma arthāt nishchayadharmey nathī ane vyavahāradharmey nathī evā agnānīnī vāt chhe. agnānīne par jīvone hun