ra04 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8 adhyavasānane mati shabdathī paṇ kahevāmān āve chhe. matignān te ā nahi. ā to jemān viparīt jāṇavun-mānavun chhe tevā adhyavasānane ahīn mati kahyun chhe.
vaḷī vignaptimātrapaṇāthī te vignān chhe. juo, vītarāgavignān te ā nahi. ā to vignān eṭale viruddha gnān em vāt chhe. hun parane mārun-jivāḍun, hun nārakī-manuṣhya chhun, par chījo jaṇāy te mārī chhe-evun svarūpathī virudhdha gnān chhe ne? tene ahīn vignān shabdathī kahyun chhe.
vaḷī, (te ja adhyavasān) ‘chetanāmātrapaṇāthī chitta chhe, chetananā bhavan- mātrapaṇāthī bhāv chhe, chetananā pariṇamanamātrapaṇāthī pariṇām chhe.’
chetananā pariṇām chhe ne? tethī tene chitta paṇ kahe chhe, bhāv paṇ kahe chhe ne pariṇām paṇ kahe chhe. ahīn nirmaḷ bhāv-pariṇāmanī vāt nathī. ā to par mārān ne paranī kriyā hun karun-evo mithyā abhiprāy jemān chhe e pariṇāmanī vāt chhe.
koī loko em kahe chhe ke-adhyavasānane ja bandhanun kāraṇ kahyun chhe, paṇ jivāḍavāno bhāv e bandhanun kāraṇ nathī.
are bhāī! jyān sudhī svamān ekatā thaī nathī tyān sudhī paramān ekatvabuddhi paḍelī ja chhe. tethī paramān ekatvabuddhisahit je pariṇām-bhāv chhe te bandhanun ja kāraṇ chhe. ahā! tene adhyavasān kaho, bhāv kaho, pariṇām kaho, buddhi kaho-badhun ekārthavāchak ja chhe, samajāṇun kāī...?
bhāvārthaḥ– ‘ā je buddhi ādi āṭh nāmothī kahyā te badhāy chetan ātmānā pariṇām chhe. jyān sudhī svaparanun bhedagnān na hoy tyān sudhī jīvane je potānā ne paranā ekapaṇānā nishchayarūp pariṇati varte chhe tene buddhi ādi āṭh nāmothī kahevāmān āve chhe.’ ā bhāvārtha kahyo.
‘adhyavasān tyāgavāyogya kahyān chhe tethī em samajāy chhe ke vyavahārano tyāg karāvyo chhe ane nishchayanun grahaṇ karāvyun chhe’ -evā arthanun, āgaḷanā kathananī sūchanārūp kāvya have kahe chheḥ-
āchāryadev kahe chhe keḥ- ‘सर्वत्र यद् अध्यवसानम्’ sarva vastuomān je adhyavasān thāy chhe ‘अखिलं’ te badhāy ‘जिनैः’ jin bhagavānoe ‘एवम्’ pūrvokta rīte ‘त्याज्यं उक्तं’ tyāgavāyogya kahyān chhe.