ra08 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8
shāstramān vratādi bāhya ācharaṇanun vidhān chhe e to vyavahāranay darshāvyo chhe. dharmīne nirmaḷ ratnatrayarūp dharmanī vītarāgī pariṇati sāthe bahāramān kevo vyavahār- shubhācharaṇ hoy chhe tenun gnān karāvavānun tyān prayojan chhe. e to bāramī gāthāmān āvyun ke dharmīne paryāyamān je kiñchit rāg chhe te te kāḷe jāṇelo prayojanavān chhe, ādarelo nahi. ahā! dharmī puruṣh sarvarāgane-rāgamātrane hey ja māne chhe; karavā yogya nahi, āvī vāt chhe.
juo, स्वाश्रितो निश्चयः, पराश्रितो व्यवहार; jeṭalo svano āshray chhe te nishchay ane jeṭalo parano āshray chhe te vyavahār. ā dayā pāḷavī, vrat pāḷavān, dān karavun, bhakti-pūjā karavān ītyādi sarva bhāvamān parano āshray chhe tethī te vyavahār chhe. āchārya kahe chhe-par jeno āshray chhe evo vyavahār ja saghaḷoy bhagavāne chhoḍāvyo chhe. (matalab ke ek svāshray ja prashansāyogya chhe). bhāī! ā to jainadarshananī sār-sār vāt chhe. bahu saras kaḷash āvyo chhe. āmān nishchay-vyavahāranā be phaḍachā karī nākhyā chhe; em ke parāshrit vyavahārane hey jāṇī tyānthī haṭhī ek svanā āshraye ja pariṇaman karavun yogya chhe, īṣhṭa chhe.
tyāre koī vaḷī kahe chhe-ahīn paramān ekatvabuddhinā adhyavasānane bandhanun kāraṇ kahyun chhe, tethī kāī dayānā ne vratādinā pariṇām bandhanun kāraṇ nathī.
bhāī! e to mithyātva sahitanā paranī ekatvabuddhinā pariṇām je mithyādraṣhṭine hoy chhe tene mukhya gaṇīne tene bandhanun kāraṇ kahyun chhe. bākī dayā, dān, vrat ādinā ekatvabuddhirahit je pariṇām samyagdraṣhṭine hoy chhe te paṇ bandhanun ja kāraṇ chhe. te alpa bandhanun kāraṇ hovāthī (dīrdha sansāranun kāraṇ nahi hovāthī) tene gauṇ gaṇīne bandhamān gaṇyā nathī e bījī vāt chhe, paṇ tethī jo tun em mānato hoy ke ekatvabuddhi vagaranā rāganā pariṇām (vyavahāranā pariṇām) karavā jevā chhe, kemake te bandhanun kāraṇ nathī, paṇ mokṣhanun kāraṇ chhe to tārī te mānyatā mithyā-khoṭī chhe; arthāt tane paranī ekatvabuddhi maṭī ja nathī.
bāpu! vītarāgano mārag-mokṣhano mārag- to ekalā vītarāgabhāvasvarūp chhe; te sva-āshrit chhe; temān parāshrit rāgano ek ansh paṇ samāī shake nahi. shun kīdhun? jem āṅkhamān raj-kaṇ samāy nahi tem bhagavānanā māragamān rāgano kaṇ paṇ samāy nahi. ahā! mārag to shuddha chaitanyasvabhāvamay ek vītarāgatāmay ja chhe. jem bhagavān ātmā ek chaitanyasvabhāvano-vītarāgasvabhāvano atīndriy ānand te shāntino piṇḍ chhe, tem tenā āshraye pragaṭelo mārga paṇ tevo atīndriy ānandamay ne vītarāgī shāntimay chhe. bhāī! sarāgatā e kāī vītarāgano mārag nathī.