260 ] [ pravachan ratnākar bhāg-8 nahi. enā kramamān te jarūr āvashe; gnānīney āvashe ne agnānīney āvashe. paṇ benī mānyatāmān pher chhe. ek (-gnānī) ene hey māne chhe tyāre bījo (-agnānī) ene upādey sthāpe chhe. benī mānyatāmān mahān antar!
shubhabhāv nahi āve? ahā! munirājane paṇ pañchamahāvratādinā bhāv āve chhe. paṇ ene karavā kayān chhe? ene e kartavya kayān māne chhe? ene to e bandharūp jāṇī hey māne chhe. bāpu! je shubhabhāv āve chhe tene heyapaṇe mātra jāṇavā e judī vāt chhe ane ene dharma vā dharmanun kāraṇ jāṇī karavā e judī vāt chhe. tun shubhācharaṇane chāritra-dharma māne chhe paṇ e chāritra-dharma chhe ja nahi. ene to ahīn jūṭho dharma kahyo chhe. samajāṇun kāī...? māṭe nishchay vaḍe-svasvarūpanā āshray vaḍe-vyavahārano niṣhedh yogya ja chhe.
‘abhavya jīvane bhedagnān thavānī yogyatā nahi hovāthī te karmaphaḷachetanāne jāṇe chhe parantu gnānachetanāne jāṇato nathī;...’
joyun? rāg ne gnān (-ātmā) banne bhinna chhe. tene bhinna jāṇī, beno bhed karavānī yogyatā abhavyane nathī. aho! bhedavignān alaukik chīj chhe. kaḷashamān āve chhe ne ke-
अस्यैवाभावतो बद्धा बद्धा ये किल केचन।। १३१।।
ahā! je koī siddha thayā chhe te bhedavignānathī siddha thayā chhe; ane je koī bandhāyā chhe te bhedavignānanā abhāvathī ja bandhāyā chhe. aho bhedagnān! enī pragaṭatā thatān jīv mukti pāme ne enā abhāve sansāramān bandhāyelo rahe. ahā! bhedagnānano abhāv chhe te ja bandhan chhe. rāg ne gnānane ek mānī pravarte te bandhan chhe, sansār chhe.
ahīn kahe chhe-abhavya jīv karmaphaḷachetanāne jāṇe chhe parantu gnānachetanāne jāṇato nathī. ahā! te shubhakarma ane enun phaḷ bahāramān je bhog maḷe tene jāṇe chhe, shraddhe chhe paṇ karmachetanāthī bhinna andar nirmaḷānandano nāth chaitanyamahāprabhu chhe tenī ekāgratārūp je gnānachetanā tene jāṇato nathī. ahā! te rāg ne rāganā phaḷane jāṇe chhe paṇ sadā arāgī bhagavān ātmā ane enī ekāgratā arāgī shāntine te jāṇato nathī.
shun kīdhun? ke bhagavān ātmā pragnābrahmasvarūp prabhu ek chidrūp gnānarūp chhe. ahāhā...! jāṇavun-jāṇavun-jāṇavun evo ek jeno svabhāv chhe evo te gnānasvarūp chhe. enī ekāgratā te gnānachetanā arthāt satyārtha dharma chhe. tene e (-abhavya, mithyādraṣhṭi)