222 shrI pravachan ratno-1
kAre evo artha karyo chhe ke gnAnamAn anya dravyo pratibhAse chhe te to A gnAnanI svachchhatAno svabhAv chhe; kAI gnAn temane sparshatun nathI ke teo gnAne sparshatAn nathI. Am hovA chhatAn, gnAnamAn anya dravyono pratibhAs dekhIne A loko “gnAnane paragneyo sAthe paramArtha sambandh chhe” evun mAnatA thakA gnAnasvarUpathI chyut thAy chhe te temanun agnAn chhe. (shrI samayasArajI kaLash-21p) 8. gnAn gneyane sadA jANe chhe to paN gney gnAnanun thatun ja nathI. bhAvArthakAr Ane samajAvatAn
lakhe chhe ke gnAn gneyane jANe chhe parantu gney gnAnanun jarApaN thatun nathI. AtmAno gnAnasvabhAv hovAthI tenI svachchhatAmAn gney svayamev jhaLake chhe, parantu gnAnamAn te gneyono pravesh nathI. (shrI samayasArajI kaLash - 216) 9. gneyonA nimittathI tathA kShayopashamanA visheShathI gnAnamAn je anek khanDarUp AkAro pratibhAsamAn
AvatA hatA tenAthI rahit gnAnamAtra AkAr have anubhavamAn Avyo tethI ‘akhanD’ evun visheShaN gnAnane Apyun chhe. (shrI samayasArajI kaLash-47) 10. gnAnamAtra bhAv jANanakriyArUp hovAthI gnAn svarUp chhe. vaLI te pote ja nIche pramANe gneyarUp
chhe. bAhya gneyo gnAnathI judAn chhe, gnAnamAn pesatAn nathI. gneyonA AkAranI jhalak gnAnamAn AvatAn gnAn gneyAkArarUp dekhAy chhe parantu e gnAnanA ja kallolo (tarango) chhe. te gnAn kallolo ja gnAn vaDe jaNAy chhe. A rIte pote ja potAthI jaNAvA yogya hovAthI gnAnamAtra bhAv ja gneyarUp chhe. (shrI samayasArajI kalash-271 bhAvArtha) 11. vaLI gnAn chitrapaT samAn chhe. gnAnarUpI bhItamAn (gnAnabhUmimAn, gnAnapaTamAn) paN atIt,
anAgat ane vartamAn paryAyonA gneyAkAro sAkShAt ak kShaNe ja bhAse chhe. AtmAnI adbhut gnAnashakti ane dravyonI adbhut gneyatvashaktine lIdhe kevaLagnAnamAn samasta dravyonA traNe kALanA paryAyonun ek ja samaye bhAsavun aviruddha chhe. jayasenAchArya sarve sadbhUtA asadbhUtA api paryAyA ye skuTan te pUrvokatA paryAyo vartante pratibhAsante pratisphuranti kevalagnAne. (shrI pravachanasArajI gAthA-37) 12. AtmA gnAnamayapaNAne lIdhe svasanchetak hovAthI, gnAtA ane gneyanun vastupaNe anyatva hovA
chhatAn pratibhAs ane pratibhAsyamAnanun potAnI avasthAmAn anyonya milan hovAne lIdhe temane bhinna karavA atyant ashakay hovAthI, badhuy jANe ke AtmAmAn nikhAt - pesI gayun hoy e rIte pratibhAse chhe. (sanskRit TIkAmAn “pratibhAti” chhe, tyAn jANe chhe em nathI.) (shrI pravachanasArajI gAthA-49) 13. pratham to, arthavikalpa te gnAn chhe. tyAn, artha eTale shun? sva-paranA vibhAgapUrvak rahelun vishva
te artha. tenA AkAronun avabhAsan te vikalpa ane darpaNanA nij vistAranI mAphak jemAn yugapad sva-par AkAro avabhAse chhe evo je artha vikalpa te gnAn. (shrI pravachanasArajI gAthA-124) 14. ek potAnA AtmAne jANatAn A traN lok jANavAmAn AvI jAy chhe kAraN ke AtmAnA
bhAvarUp kevaLagnAnamAn A lok pratibimbit thato vasI rahyo chhe.