Pravachansar-Hindi (English transliteration). Gatha: 229.

< Previous Page   Next Page >


Page 421 of 513
PDF/HTML Page 454 of 546

 

kahAnajainashAstramAlA ]
charaNAnuyogasUchak chUlikA
421
ath yuktAhArasvarUpan vistareNopadishati
ekkan khalu tan bhattan appaDipuNNodaran jahAladdhan .
charaNan bhikkheN divA Na rasAvekkhan Na madhumansan ..229..
eka khalu sa bhakta apratipUrNodaro yathAlabdha .
bhaikShAcharaNen divA na rasApekSho na madhumAnsa ..229..

ekakAl evAhAro yuktAhAra, tAvataiv shrAmaNyaparyAyasahakArikAraNasharIrasya dhAraN- tvAt . anekakAlastu sharIrAnurAgasevyamAnatven prasahya hinsAyatanIkriyamANo na yukta, dehepi mamatvarahitastathaiv tan dehan tapasA yojayati sa niyamen yuktAhAravihAro bhavatIti ..228.. ath yuktAhAratvan vistareNAkhyAtiekkan khalu tan bhattan ekakAl ev khalu hi sphu Tan sa bhakta AhAro yuktAhAra . kasmAt . ekabhaktenaiv nirvikalpasamAdhisahakArikAraNabhUtasharIrasthitisambhavAt . sa cha kathambhUta . appaDipuNNodaran yathAshaktyA nyUnodara . jahAladdhan yathAlabdho, na cha svechchhAlabdha . charaNan bhikkheN

bhAvArtha :shramaN do prakArase yuktAhArI siddha hotA hai; (1) sharIr par mamatva na honese usake uchit hI AhAr hotA hai, isaliye vah yuktAhArI arthAt uchit AhAravAlA hai. aur (2) ‘AhAragrahaN AtmAkA svabhAv nahIn hai’ aisA pariNAmasvarUp yog shramaNake vartatA honese vah shramaN yukta arthAt yogI hai aur isaliye usakA AhAr yuktAhAr arthAt yogIkA AhAr hai ..228..

ab yuktAhArakA svarUp vistArase upadesh karate hain :

anvayArtha :[khalu ] vAstavamen [sa bhakta ] vah AhAr (-yuktAhAr) [eka ] ek bAr [apratipUrNodara ] U nodar [yathAlabdha ] yathAlabdha (-jaisA prApta ho vaisA), [bhaikShAcharaNen ] bhikShAcharaNase, [divA ] dinamen [na rasApekSha ] rasakI apekShAse rahit aur [na madhumAnsa ] madhumAns rahit hotA hai ..229..

TIkA :ekabAr AhAr hI yuktAhAr hai, kyonki utanese hI shrAmaNya paryAyakA sahakArI kAraNabhUt sharIr TikA rahatA hai . [ekase adhik bAr AhAr lenA yuktAhAr nahIn hai, aisA nimnAnusAr do prakArase siddha hotA hai : ] (1) sharIrake anurAgase hI anekabAr AhArakA sevan kiyA jAtA hai, isaliye atyantarUpase 1hinsAyatan kiyA jAnese kAraN yukta

AhAr te ek ja, uNodar ne yathAupalabdha chhe,
bhikShA vaDe, divase, rasechchhAhIn, vaNmadhumAns chhe. 229.

1. hinsAyatan = hinsAkA sthAn [ekase adhikabAr AhAr karanemen sharIrakA anurAg hotA hai, isaliye vah AhAr Atyantik hinsAkA sthAn hotA hai, kyonki sharIrakA anurAg hI svahinsA hai .]]