Pravachansar-Hindi (English transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 436 of 513
PDF/HTML Page 469 of 546

 

AgamachakShu sAdhurindriyachakShUnShi sarvabhUtAni .
devAshchAvadhichakShuSha siddhA puna sarvatashchakShuSha ..234..

ih tAvadbhagavanta siddhA ev shuddhagnAnamayatvAtsarvatashchakShuSha, sheShANi tu sarvANyapi bhUtAni mUrtadravyAvasaktadraShTitvAdindriyachakShUnShi . devAstu sUkShmatvavishiShTamUrtadravyagrAhitvAd- vadhichakShuSha, ath cha tepi rUpidravyamAtradraShTatvenendriyachakShurbhyovishiShyamANA indriyachakShuSh ev . evamamIShu samasteShvapi sansAriShu mohopahatatayA gneyaniShTheShu satsu gnAnaniShThatvamUl- shuddhAtmatattvasamvedanasAdhyan sarvatashchakShustvan na siddhayet . ath tatsiddhaye bhagavanta shramaNA AgamachakShuSho bhavanti . ten gneyagnAnayoranyonyasamvalanenAshakyavivechanatve satyapi svapar- ev draShTirityAkhyAtiAgamachakkhU shuddhAtmAdipadArthapratipAdakaparamAgamachakShuSho bhavanti . ke te . sAhU nishchayaratnatrayAdhAreN nijashuddhAtmasAdhakA sAdhava . indiyachakkhUNi nishchayenAtIndriyAmUrtakevalagnAnAdi- guNasvarUpANyapi vyavahAreNAnAdikarmabandhavashAdindriyAdhInatvenendriyachakShUnShi bhavanti . kAi kartRUNi . savvabhUdANi sarvabhUtAni sarvasansArijIvA ityartha . devA ya ohichakkhU devA api cha sUkShmamUrta- pudgaladravyaviShayAvadhichakShuSha . siddhA puN savvado chakkhU siddhA puna shuddhabuddhaikasvabhAvajIvalokAkAsh- pramitashuddhAsankhyeyasarvapradeshachakShuSh iti . anen kimuktan bhavati . sarvashuddhAtmapradeshe lochanotpattinimittan

anvayArtha :[sAdhu ] sAdhu [AgamachakShu ] AgamachakShu (-AgamarUp chakShuvAle) hain, [sarvabhUtAni ] sarvaprANI [indriy chakShUnShi ] indriyachakShuvAle hain, [devA cha ] dev [avadhichakShuSha ] avadhichakShu hain [puna ] aur [siddhA ] siddha [sarvata chakShuSha ] sarvatachakShu (-sarva orase chakShuvAle arthAt sarvAtmapradeshose chakShuvAn) hain ..234..

TIkA :pratham to is lokamen bhagavanta siddha hI shuddhagnAnamay honese sarvata chakShu hain, aur sheSh ‘sabhI bhUt (-jIv), mUrta dravyommen hI unakI dRuShTi laganese indriyachakShu hain . dev sUkShmatva- vishiShTa mUrta dravyonko grahaN karate hain isaliye ve avadhichakShu hain; athavA ve bhI, mAtra rUpI dravyonko dekhate hain isaliye unhen indriyachakShuvAlonse alag na kiyA jAy to, indriyachakShu hI hain .’ isaprakAr yah sabhI sansArI mohase 1upahat honeke kAraN gneyaniShTha honese, gnAnaniShThatAkA mUl jo shuddhAtma- tattvakA samvedan usase sAdhya (-sadhanevAlA) aisA sarvata chakShupanA unake siddha nahIn hotA .

ab, us (sarvatachakShupane) kI siddhike liye bhagavant shramaN AgamachakShu hote hain . yadyapi gney aur gnAnakA pArasparik milan ho jAnese unhen bhinna karanA ashakya hai (arthAt gney gnAnamen gnAt na hon aisA karanA ashakya hai ) tathApi ve us AgamachakShuse svaparakA vibhAg karake, mahAmohako jinane bhed DAlA hai aise vartate hue paramAtmAko pAkar, satat gnAnaniShTha hI rahate hain .

436pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-

1. upahat = ghAyal, ashuddha, malin, bhraShTa .