yadi karatalAmalakIkRutasakalAgamasAratayA bhUtabhavadbhAvi cha svochitaparyAyavishiShTam- sheShadravyajAtan jAnantamAtmAnan jAnan shraddadhAna sanyamayanshchAgamagnAnatattvArthashraddhAnasanyatatvAnAn yaugapadyepi manAngmohamalopaliptatvAt yadA sharIrAdimUrchchhoparaktatayA niruparAgopayogapariNatan kRutvA gnAnAtmAnamAtmAnan nAnubhavati tadA tAvanmAtramohamalakalank kIlikAkIlitai karma- bhiravimuchyamAno na siddhayati . at AtmagnAnashUnyamAgamagnAnatattvArthashraddhAnasanyatatvayaug- padyamapyakinchitkaramev ..239.. sanyatatvAnAn yaugapadyamapyakinchitkaramityupadishati — paramANupamANan vA muchchhA dehAdiesu jassa puNo vijjadi jadi paramANumAtran vA mUrchchhA dehAdikeShu viShayesu yasya puruShasya punarvidyate yadi chet, so siddhin Na lahadi sa siddhin muktin na labhate . kathambhUta . savvAgamadharo vi sarvAgamadharopIti . ayamatrArtha — sarvAgamagnAn- tattvArthashraddhAnasanyatatvAnAn yaugapadye sati yasya dehAdiviShaye stokamapi mamatvan vidyate tasya pUrvasUtroktan nirvikalpasamAdhilakShaNan nishchayaratnatrayAtmakan svasamvedanagnAnan nAstIti ..239.. ath dravyabhAv- sanyamasvarUpan kathayati —
anvayArtha : — [puna ] aur [yadi ] yadi [yasya ] jisake [dehAdikeShu ] sharIrAdike prati [paramANupramANan vA ] paramANumAtra bhI [mUrchchhA ] mUrchchhA [vidyate ] vartatI ho to [sa ] vah [sarvAgamadhara api ] bhale hI sarvAgamakA dhArI ho tathApi [siddhin na labhate ] siddhiko prApta nahIn hotA ..239..
TIkA : — sakal Agamake sArako hastAmalakavat karanese (-hathelImen rakkhe hue Amvaleke samAn spaShTa gnAn honese) jo puruSh bhUt – vartamAn – bhAvI 1svochit paryAyonke sAth asheSh dravyasamUhako jAnanevAle AtmAko jAnatA hai, shraddhAn karatA hai aur sanyamit rakhatA hai, us puruShake AgamagnAn – tattvArthashraddhAn – sanyatattvakA yugapatpanA hone par bhI, yadi vah kinchitmAtra bhI mohamalase lipta honese sharIrAdike prati (tatsambandhI) mUrchchhAse 2uparakta rahanese, utane (kuchh) mohamalakalankarUp kIleke sAth bandhe hue karmonse na chhUTatA huA siddha nahIn hotA .
isaliye AtmagnAnashUnya AgamagnAn – tattvArthashraddhAn – sanyatattvakA yugapatpanA bhI .
3niruparAg upayogamen pariNat karake gnAnAtmak AtmAkA anubhav nahIn karatA, to vah puruSh mAtra
1. svochit = apaneko uchit, apane – apane yogya . [AtmAkA svabhAv trikAlakI svochit paryAyon sahit samasta dravyonko jAnanA hai .]]
2. uparakta = malin; vikArI . 3. niruparAg = uparAg rahit; nirmal; nirvikAr; shuddha .