yattAvatsamyagdarshanagnAnachAritrayaugapadyapravRuttaikAgArayalakShaNan sAkShAnmokShamArgabhUtan shrAmaNyan tachcha shuddhasyaiv . yachcha samastabhUtabhavadbhAvivyatirekakarambitAnantavastvanvayAtmakavishvasAmAnyavisheSh- pratyakShapratibhAsAtmakan darshanan gnAnan cha tat shuddhasyaiv . yachcha nipratighavijRumbhitasahajagnAnAnanda- mudritadivyasvabhAvan nirvANan tat shuddhasyaiv . yashcha TankotkIrNaparamAnandAvasthAsusthitAtmasva- bhAvopalambhagambhIro bhagavAn siddha sa shuddha ev . alan vAgvistareN, sarvamanorathasthAnasya mokShatattvasAdhanatattvasya shuddhasya parasparamangAngibhAvapariNatabhAvyabhAvakabhAvatvAt pratyastamit- svaparavibhAgo bhAvanamaskArostu ..274.. shatrumitrAdisamabhAvapariNatirUpan sAkShAnmokShakAraNan yachchhrAmaNyam . tattAvtttttka sya . suddhassa ya shuddhasya cha shuddhopayogin ev . suddhassa dansaNan NANan trailokyodaravivaravartitrikAlaviShayasamastavastugatAnantadharmaik----- samayasAmAnyavisheShaparichchhittisamarthan yaddarshanagnAnadvayan tachchhuddhasyaiv . suddhassa ya NivvANan avyAbAdhAnanta- sukhAdiguNAdhArabhUtan parAdhInarahitatven svAyattan yannirvANan tachchhuddhasyaiv . so chchiy siddho yo
anvayArtha : — [shuddhasya cha ] shuddha (-shuddhopayogI) ko [shrAmaNyan bhaNitan ] shrAmaNya kahA hai, [shuddhasya cha ] aur shuddhako [darshanan gnAnan ] darshan tathA gnAn kahA hai, [shuddhasya cha ] shuddhake [nirvANan ] nirvAN hotA hai; [sa ev ] vahI (-shuddha hI) [siddha ] siddha hotA hai; [tasmai nama ] use namaskAr ho ..274..
TIkA : — pratham to, samyagdarshan -gnAn -chAritrake yugapadpanerUpase pravartamAn ekAgratA jisakA lakShaN hai aisA jo sAkShAt mokShamArgabhUt shrAmaNya, ‘shuddha ke hI hotA hai; samasta bhUt – vartamAn – bhAvI vyatirekonke sAth milit (mishrit), ananya vastuonkA anvayAtmak jo vishva usake (1) sAmAnya aur (2) visheShake pratyakSha pratibhAsasvarUp jo (1) darshan aur (2) gnAn ve ‘shuddha’ ke hI hote hain; nirvighna – khile hue sahaj gnAnAnandakI mudrAvAlA (-svAbhAvik gnAn aur AnandakI chhApavAlA) divya jisakA svabhAv hai aisA jo nirvAN, vah ‘shuddha’ ke hI hotA hai; aur TankotkIrNa paramAnanda – avasthArUpase susthit AtmasvabhAvakI upalabdhise gambhIr aise jo bhagavAn siddha, ve ‘shuddha’ hI hote hain (arthAt shuddhopayogI hI siddha hote hain ), vachanavistArase bas ho ! sarva manorathonke sthAnabhUt, mokShatatvake sAdhanatatvarUp, ‘shuddha’ko, jisamen paraspar angaangIrUpase pariNamit 1bhAvak – bhAvyatAke kAraN sva – parakA vibhAg asta
490pravachanasAr[ bhagavAnashrIkundakund-
1. bhAvak (bhAvanamaskAr karanevAlA) vah ang (ansh) hai aur bhAvya (bhAvanamaskAr karane yogya padArtha) vah angI (anshI) hai, isaliye is bhAvanamaskAramen bhAvak tathA bhAvya svayam hI hai . aisA nahIn hai ki bhAvak svayam ho aur bhAvya par ho .