Pravachansar-Hindi (iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


PDF/HTML Page 14 of 546

 

[ 12 ]

ṭīkāke aṁtameṁ likhā hai ki‘‘padmanaṁdī, kundakundācārya, vakragrīvācārya, ailācārya, gr̥dhrapicchācārya,in pān̐c nāmoṁse yukta tathā jinheṁ cār aṁgul ū par ākāśameṁ calanekī r̥ddhi prāpta thī, aur jinhoṁne pūrvavidehameṁ jākar sīmaṁdharabhagavānakī vaṁdanā kī thī tathā unake pāsase prāpta śrutajñānake dvārā jinhoṁne bhāratavarṣake bhavya jīvoṁko pratibodhit kiyā hai, un śrī jinacandrasūribhaṭṭārakake paṭṭake ābharaṇarūp kalikālasarvajña (bhagavān kundakundācāryadev)ke dvārā racit is ṣaṭprābhr̥t granthameṁ........sūrīśvar śrī śrutasāgar dvārā racit mokṣaprābhr̥takī ṭīkā samāpta huī.’’ bhagavān kundakundācāryadevakī mahattā batānevāle aise anekānek ullekh jain sāhityameṁ milate haiṁ; kaī śilālekhoṁmeṁ bhī ullekh pāyā jātā hai. is prakār ham dekhate haiṁ ki sanātan jain (digambar) saṁpradāyameṁ kalikālasarvajña bhagavān kuṁdakuṁdācāryakā advitīy sthān hai.

bhagavān kundakundācāryadev dvārā racit anek śāstra haiṁ jinameṁse thoḍese vartamānameṁ vidyamān hai. trilokīnāth sarvajñadevake mukhase pravāhit śrutāmr̥takī saritāmeṁse bhar lie gae vah amr̥tabhājan vartamānameṁ bhī anek ātmārthiyoṁko ātmajīvan pradān karate haiṁ. unake samayasār, paṁcāstikāy aur pravacanasār nāmak tīn uttamottam śāstra ‘prābhr̥tatray’ kahalāte haiṁ. in tīn paramāgamoṁmeṁ hajāroṁ śāstroṁkā sār ā jātā hai. bhagavān kuṁdakuṁdācāryake bād likhe gae anek graṁthoṁke bīj in tīn paramāgamoṁmeṁ vidyamān haiṁ,aisā sūkṣmadr̥ṣṭise abhyās karane par spaṣṭa jñāt hotā hai. śrī samayasār is bharatakṣetrakā sarvotkr̥ṣṭa paramāgam hai. usameṁ nav tattvoṁkā śuddhanayakī dr̥ṣṭise nirūpaṇ karake jīvakā śuddha svarūp sarva prakāraseāgam, yukti, anubhav aur paramparāseati vistārapūrvak samajhāyā hai. paṁcāstikāyameṁ chah dravyoṁ aur nav tattvoṁkā svarūp saṁkṣepameṁ kahā gayā hai. pravacanasārameṁ usake nāmānusār jinapravacanakā sār saṁgr̥hīt kiyā gayā hai. jaise samayasārameṁ mukhyatayā darśanapradhān nirūpaṇ hai usīprakār pravacanasārameṁ mukhyatayā jñānapradhān kathan hai.

śrī pravacanasārake prārambhameṁ hī śāstrakartāne vītarāgacāritrake lie apanī tīvra ākāṁkṣā vyakta kī hai . bārbār bhītar hī bhītar (aṁtarameṁ) ḍubakī lagāte hue ācāryadev nirantar bhītar hī samāe rahanā cāhate haiṁ . kintu jab tak us daśāko nahīṁ pahun̐cā jātā tab tak aṁtar anubhavase chūṭakar bārbār bāhar bhī ānā ho jātā hai . is daśāmeṁ jin amūlya vacan mauktikoṁkī mālā gūn̐th gaī vah yah pravacanasār paramāgam hai . sampūrṇa paramāgamameṁ vītarāgacāritrakī tīvrākāṁkṣākī mukhya dhvani gūṁj rahī hai . śilālekhake lie dekhe pr̥ṣṭha 19