yattāvatsamyagdarśanajñānacāritrayaugapadyapravr̥ttaikāgārayalakṣaṇaṁ sākṣānmokṣamārgabhūtaṁ śrāmaṇyaṁ tacca śuddhasyaiv . yacca samastabhūtabhavadbhāvivyatirekakarambitānantavastvanvayātmakaviśvasāmānyaviśeṣ- pratyakṣapratibhāsātmakaṁ darśanaṁ jñānaṁ ca tat śuddhasyaiv . yacca niḥpratighavijr̥mbhitasahajajñānānanda- mudritadivyasvabhāvaṁ nirvāṇaṁ tat śuddhasyaiv . yaśca ṭaṁkotkīrṇaparamānandāvasthāsusthitātmasva- bhāvopalambhagambhīro bhagavān siddhaḥ sa śuddha ev . alaṁ vāgvistareṇ, sarvamanorathasthānasya mokṣatattvasādhanatattvasya śuddhasya parasparamaṁgāṁgibhāvapariṇatabhāvyabhāvakabhāvatvāt pratyastamit- svaparavibhāgo bhāvanamaskāro‘stu ..274.. śatrumitrādisamabhāvapariṇatirūpaṁ sākṣānmokṣakāraṇaṁ yacchrāmaṇyam . tattāvtttttka sya . suddhassa ya śuddhasya ca śuddhopayogin ev . suddhassa daṁsaṇaṁ ṇāṇaṁ trailokyodaravivaravartitrikālaviṣayasamastavastugatānantadharmaik----- samayasāmānyaviśeṣaparicchittisamarthaṁ yaddarśanajñānadvayaṁ tacchuddhasyaiv . suddhassa ya ṇivvāṇaṁ avyābādhānanta- sukhādiguṇādhārabhūtaṁ parādhīnarahitatven svāyattaṁ yannirvāṇaṁ tacchuddhasyaiv . so cciy siddho yo
anvayārtha : — [śuddhasya ca ] śuddha (-śuddhopayogī) ko [śrāmaṇyaṁ bhaṇitaṁ ] śrāmaṇya kahā hai, [śuddhasya ca ] aur śuddhako [darśanaṁ jñānaṁ ] darśan tathā jñān kahā hai, [śuddhasya ca ] śuddhake [nirvāṇaṁ ] nirvāṇ hotā hai; [saḥ ev ] vahī (-śuddha hī) [siddhaḥ ] siddha hotā hai; [tasmai namaḥ ] use namaskār ho ..274..
ṭīkā : — pratham to, samyagdarśan -jñān -cāritrake yugapadpanerūpase pravartamān ekāgratā jisakā lakṣaṇ hai aisā jo sākṣāt mokṣamārgabhūt śrāmaṇya, ‘śuddha ke hī hotā hai; samasta bhūt – vartamān – bhāvī vyatirekoṁke sāth milit (miśrit), ananya vastuoṁkā anvayātmak jo viśva usake (1) sāmānya aur (2) viśeṣake pratyakṣa pratibhāsasvarūp jo (1) darśan aur (2) jñān ve ‘śuddha’ ke hī hote haiṁ; nirvighna – khile hue sahaj jñānānandakī mudrāvālā (-svābhāvik jñān aur ānandakī chāpavālā) divya jisakā svabhāv hai aisā jo nirvāṇ, vah ‘śuddha’ ke hī hotā hai; aur ṭaṁkotkīrṇa paramānanda – avasthārūpase susthit ātmasvabhāvakī upalabdhise gaṁbhīr aise jo bhagavān siddha, ve ‘śuddha’ hī hote haiṁ (arthāt śuddhopayogī hī siddha hote haiṁ ), vacanavistārase bas ho ! sarva manorathoṁke sthānabhūt, mokṣatatvake sādhanatatvarūp, ‘śuddha’ko, jisameṁ paraspar aṁgaaṁgīrūpase pariṇamit 1bhāvak – bhāvyatāke kāraṇ sva – parakā vibhāg asta
490pravacanasār[ bhagavānaśrīkuṁdakuṁd-
1. bhāvak (bhāvanamaskār karanevālā) vah aṁg (aṁś) hai aur bhāvya (bhāvanamaskār karane yogya padārtha) vah aṁgī (aṁśī) hai, isaliye is bhāvanamaskārameṁ bhāvak tathā bhāvya svayaṁ hī hai . aisā nahīṁ hai ki bhāvak svayaṁ ho aur bhāvya par ho .