ಮಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತ್ಯಗುಣಕಾರ್ಮುಕಾನ್ತರಾಲವರ್ತಿಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಾಸಂಹಿತಾವಸ್ಥಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖಾಲಕ್ಷ್ಯೋನ್ಮುಖ- ಪ್ರಾಕ್ತ ನವಿಶಿಖವತ್ ಸ್ವದ್ರವ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕಾಲಭಾವೈಃ ಪರದ್ರವ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕಾಲಭಾವೈರ್ಯುಗಪತ್ಸ್ವಪರದ್ರವ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕಾಲಭಾವೈಶ್ಚಾಸ್ತಿ- ತ್ವನಾಸ್ತಿತ್ವವದವಕ್ತ ವ್ಯಮ್ ೯ . ವಿಕಲ್ಪನಯೇನ ಶಿಶುಕುಮಾರಸ್ಥವಿರೈಕಪುರುಷವತ್ ಸವಿಕಲ್ಪಮ್ ೧೦ . ಅವಿಕಲ್ಪನಯೇನೈಕಪುರುಷಮಾತ್ರವದವಿಕಲ್ಪಮ್ ೧೧ . ನಾಮನಯೇನ ತದಾತ್ಮವತ್ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾಮರ್ಶಿ ೧೨ . ಸ್ಥಾಪನಾನಯೇನ ಮೂರ್ತಿತ್ವವತ್ ಸಕಲಪುದ್ಗಲಾಲಮ್ಬಿ ೧೩ . ದ್ರವ್ಯನಯೇನ ಮಾಣವಕಶ್ರೇಷ್ಠಿಶ್ರಮಣಪಾರ್ಥಿವ- ವದನಾಗತಾತೀತಪರ್ಯಾಯೋದ್ಭಾಸಿ ೧೪ . ಭಾವನಯೇನ ಪುರುಷಾಯಿತಪ್ರವೃತ್ತಯೋಷಿದ್ವತ್ತದಾತ್ವಪರ್ಯಾಯೋಲ್ಲಾಸಿ ೧೫ . ಪುದ್ಗಲಪರಮಾಣುವತ್ಪರಮೌದಾರಿಕಶರೀರೇ ವೀತರಾಗಸರ್ವಜ್ಞವದ್ವಾ ವಿವಕ್ಷಿತೈಕದೇಹಸ್ಥಿತಮ್ . ಉಪಚರಿತಾಸದ್ಭೂತವ್ಯವಹಾರನಯೇನ ಕಾಷ್ಠಾಸನಾದ್ಯುಪವಿಷ್ಟದೇವದತ್ತವತ್ಸಮವಸರಣಸ್ಥಿತವೀತರಾಗಸರ್ವಜ್ಞವದ್ವಾ ವಿವಕ್ಷಿತೈಕಗ್ರಾಮಗೃಹಾದಿಸ್ಥಿತಮ್ . ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಸ್ಪರಸಾಪೇಕ್ಷಾನೇಕನಯೈಃ ಪ್ರಮೀಯಮಾಣಂ ವ್ಯವಹ್ರಿಯಮಾಣಂ ಕ್ರಮೇಣ ಮೇಚಕಸ್ವಭಾವವಿವಕ್ಷಿತೈಕಧರ್ಮವ್ಯಾಪಕತ್ವಾದೇಕ- ಅಪೇಕ್ಷಾಸೇ (೧) ಅಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ, (೨) ನಾಸ್ತಿತ್ವವಾಲಾ ತಥಾ (೩) ಅವಕ್ತವ್ಯ ಹೈ . ] ೯.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ವಿಕಲ್ಪನಯಸೇ, ಬಾಲಕ, ಕುಮಾರ ಔರ ವೃದ್ಧ ಐಸೇ ಏಕ ಪುರುಷಕೀ ಭಾಂತಿ, ಸವಿಕಲ್ಪ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಆತ್ಮಾ ಭೇದನಯಸೇ, ಭೇದಸಹಿತ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಕಿ ಏಕ ಪುರುಷ ಬಾಲಕ, ಕುಮಾರ ಔರ ವೃದ್ಧ ಐಸೇ ಭೇದವಾಲಾ ಹೈ .) ೧೦.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಅವಿಕಲ್ಪನಯಸೇ, ಏಕ ಪುರುಷಮಾತ್ರಕೀ ಭಾಂತಿ, ಅವಿಕಲ್ಪ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಅಭೇದನಯಸೇ ಆತ್ಮಾ ಅಭೇದ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಕಿ ಏಕ ಪುರುಷ ಬಾಲಕ, ಕುಮಾರ ಔರ ವೃದ್ಧ ಐಸೇ ಭೇದರಹಿತ ಏಕ ಪುರುಷಮಾತ್ರ ಹೈ .) ೧೧.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ನಾಮನಯಸೇ, ನಾಮವಾಲೇಕೀ ಭಾಂತಿ, ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸ್ಪರ್ಶ ಕರನೇವಾಲಾ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಆತ್ಮಾ ನಾಮನಯಸೇ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಸೇ ಕಹಾ ಜಾತಾ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಕಿ ನಾಮವಾಲಾ ಪದಾರ್ಥ ಉಸಕೇ ನಾಮರೂಪ ಶಬ್ದಸೇ ಕಹಾ ಜಾತಾ ಹೈ .) ೧೨.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಾಪನಾನಯಸೇ, ಮೂರ್ತಿಪನೇಕೀ ಭಾಂತಿ, ಸರ್ವ ಪುದ್ಗಲೋಂಕಾ ಅವಲಮ್ಬನ ಕರನೇವಾಲಾ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಸ್ಥಾಪನಾನಯಸೇ ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯಕೀ ಪೌದ್ಗಲಿಕ ಸ್ಥಾಪನಾ ಕೀ ಜಾ ಸಕತೀ ಹೈ, ಮೂರ್ತಿಕೀ ಭಾಂತಿ) ೧೩.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ದ್ರವ್ಯನಯಸೇ ಬಾಲಕ ಸೇಠಕೀ ಭಾಂತಿ ಔರ ಶ್ರಮಣ ರಾಜಾಕೀ ಭಾಂತಿ, ಅನಾಗತ ಔರ ಅತೀತ ಪರ್ಯಾಯಸೇ ಪ್ರತಿಭಾಸಿತ ಹೋತಾ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಆತ್ಮಾ ದ್ರವ್ಯನಯಸೇ ಭಾವೀ ಔರ ಭೂತ ಪರ್ಯಾಯರೂಪಸೇ ಖ್ಯಾಲಮೇಂ ಆತಾ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಕಿ ಬಾಲಕ ಸೇಠಪನೇ ಸ್ವರೂಪ ಭಾವೀ ಪರ್ಯಾಯರೂಪಸೇ ಖ್ಯಾಲಮೇಂ ಆತಾ ಹೈ ಔರ ಮುನಿ ರಾಜಾಸ್ವರೂಪ ಭೂರ್ತಪರ್ಯಾಯರೂಪಸೇ ಆತಾ ಹೈ .) ೧೪.
ಆತ್ಮದ್ರವ್ಯ ಭಾವನಯಸೇ, ಪುರುಷಕೇ ಸಮಾನ ಪ್ರವರ್ತಮಾನ ಸ್ತ್ರೀಕೀ ಭಾಂತಿ, ತತ್ಕಾಲ (ವರ್ತಮಾನ) ಕೀ ಪರ್ಯಾಯರೂಪಸೇ ಉಲ್ಲಸಿತ – ಪ್ರಕಾಶಿತ – ಪ್ರತಿಭಾಸಿತ ಹೋತಾ ಹೈ (ಅರ್ಥಾತ್ ಆತ್ಮಾ ಭಾವನಯಸೇ ವರ್ತಮಾನ ಪರ್ಯಾಯರೂಪಸೇ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಹೋತಾ ಹೈ, ಜೈಸೇ ಕಿ ಪುರುಷಕೇ ಸಮಾನ ಪ್ರವರ್ತಮಾನ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷತ್ವರೂಪಪರ್ಯಾಯರೂಪಸೇ ಪ್ರತಿಭಾಸಿತ ಹೋತೀ ಹೈ .) ೧೫.
೪೯೬ಪ್ರವಚನಸಾರ[ ಭಗವಾನಶ್ರೀಕುಂದಕುಂದ-