யத்கில க்ரமேணைகைகமர்தமாலம்ப்ய ப்ரவர்ததே ஜ்ஞாநஂ ததேகார்தாலம்பநாதுத்பந்நமந்யார்தாலம்பநாத் ப்ரலீயமாநஂ நித்யமஸத்ததா கர்மோதயாதேகாஂ வ்யக்திஂ ப்ரதிபந்நஂ புநர்வ்யக்த்யந்தரஂ ப்ரதிபத்யமாநஂ க்ஷாயிக- மப்யஸதநந்தத்ரவ்யக்ஷேத்ரகாலபாவாநாக்ராந்துமஶக்தத்வாத் ஸர்வகதஂ ந ஸ்யாத் ..௫௦..
அதவா ஸ்வஸஂவேதநஜ்ஞாநேநாத்மா ஜ்ஞாயதே, ததஶ்ச பாவநா க்ரியதே, தயா ராகாதிவிகல்பரஹிதஸ்வ- ஸஂவேதநஜ்ஞாநபாவநயா கேவலஜ்ஞாநஂ ச ஜாயதே . இதி நாஸ்தி தோஷஃ ..௪௯.. அத க்ரமப்ரவ்ருத்தஜ்ஞாநேந ஸர்வஜ்ஞோ ந பவதீதி வ்யவஸ்தாபயதி — உப்பஜ்ஜதி ஜதி ணாணஂ உத்பத்யதே ஜ்ஞாநஂ யதி சேத் . கமஸோ க்ரமஶஃ ஸகாஶாத் . கிஂகிஂ
டீகா : — ஜோ ஜ்ஞாந க்ரமஶஃ ஏக ஏக பதார்தகா அவலம்பந லேகர ப்ரவ்ருத்தி கரதா ஹை வஹ (ஜ்ஞாந) ஏக பதார்தகே அவலம்பநஸே உத்பந்ந ஹோகர தூஸரே பதார்தகே அவலம்பநஸே நஷ்ட ஹோ ஜாநேஸே நித்ய நஹீஂ ஹோதா ததா கர்மோதயகே காரண ஏக ௧வ்யக்திகோ ப்ராப்த கரகே பி ர அந்ய வ்யக்திகோ ப்ராப்த கரதா ஹை இஸலியே க்ஷாயிக பீ ந ஹோதா ஹுஆ, வஹ அநந்த த்ரவ்ய -க்ஷேத்ர -கால -பாவகோ ப்ராப்த ஹோநே மேஂ (-ஜாநநே மேஂ ) அஸமர்த ஹோநேகே காரண ஸர்வகத நஹீஂ ஹை .
பாவார்த : — க்ரமஶஃ ப்ரவர்தமாந ஜ்ஞாந அநித்ய ஹை, க்ஷாயோபஶமிக ஹை; ஐஸா க்ரமிக ஜ்ஞாநவாலா புருஷ ஸர்வஜ்ஞ நஹீஂ ஹோ ஸகதா ..௫௦..
அப ஐஸா நிஶ்சித ஹோதா ஹை கி யுகபத் ப்ரவ்ருத்திகே த்வாரா ஹீ ஜ்ஞாநகா ஸர்வகதத்வ ஸித்த ஹோதா ஹை (அர்தாத் அக்ரமஸே ப்ரவர்தமாந ஜ்ஞாந ஹீ ஸர்வகத ஹோ ஸகதா ஹை ) : —
அந்வயார்த : — [த்ரைகால்யநித்யவிஷமஂ ] தீநோஂ காலமேஂ ஸதா விஷம (அஸமாந ஜாதிகே), [ஸர்வத்ர ஸஂபவஂ ] ஸர்வ க்ஷேத்ரகே [சித்ரஂ ] அநேக ப்ரகாரகே [ஸகலஂ ] ஸமஸ்த பதார்தோஂகோ [ஜைநஂ ] ஜிநதேவகா ஜ்ஞாந [யுகபத் ஜாநாதி ] ஏக ஸாத ஜாநதா ஹை [அஹோ ஹி ] அஹோ ! [ஜ்ஞாநஸ்ய மாஹாத்ம்யம் ] ஜ்ஞாநகா மாஹாத்ம்ய ! ..௫௧..
நித்யே விஷம, விதவித, ஸகல பதார்தகண ஸர்வத்ரநோ, ஜிநஜ்ஞாந ஜாணே யுகபதே, மஹிமா அஹோ ஏ ஜ்ஞாநநோ ! .௫௧.
௮௬ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-
௧. வ்யக்தி = ப்ரகடதா; விஶேஷ, பேத .