ஸௌக்யலக்ஷண -பூதாமாத்மநோவ்யதிரிக்தாஂ பிப்ராணஂ கேவலமேவ ஸௌக்யம், ததஃ குதஃ கேவலஸுகயோர்வ்யதிரேகஃ . அதஃ ஸர்வதா கேவலஂ ஸுகமைகாந்திகமநுமோதநீயம் ..௬௦.. ச கேவலஜ்ஞாநாத்பிந்நபரிணாமோஸ்தி யேந கேதோ பவிஷ்யதி . அதவா பரிணாமவிஷயே த்விதீயவ்யாக்யாநஂ க்ரியதே ---யுகபதநந்தபதார்தபரிச்சித்திபரிணாமேபி வீர்யாந்தராயநிரவஶேஷக்ஷயாதநந்தவீர்யத்வாத் கேதகாரணஂ நாஸ்தி, ததைவ ச ஶுத்தாத்மஸர்வப்ரதேஶேஷு ஸமரஸீபாவேந பரிணமமாநாநாஂ ஸஹஜஶுத்தாநந்தைகலக்ஷணஸுக- ரஸாஸ்வாதபரிணதிரூபாமாத்மநஃ ஸகாஶாதபிந்நாமநாகுலதாஂ ப்ரதி கேதோ நாஸ்தி . ஸஂஜ்ஞாலக்ஷணப்ரயோஜநாதி- பேதேபி நிஶ்சயேநாபேதரூபேண பரிணமமாநஂ கேவலஜ்ஞாநமேவ ஸுகஂ பண்யதே . ததஃ ஸ்திதமேதத்கேவலஜ்ஞாநாத்பிந்நஂ ஸுகஂ நாஸ்தி . தத ஏவ கேவலஜ்ஞாநே கேதோ ந ஸஂபவதீதி ..௬௦.. அத புநரபி கேவலஜ்ஞாநஸ்ய ஸுகஸ்வரூபதாஂ ப்ரகாராந்தரேண த்ருடயதி — ணாணஂ அத்தஂதகயஂ ஜ்ஞாநஂ கேவலஜ்ஞாநமர்தாந்தகதஂ ஜ்ஞேயாந்தப்ராப்தஂ . லோயாலோஏஸு வித்தடா இஸலியே ஆத்மாஸே அபிந்ந ஐஸா ஸுக -லக்ஷணபூத அநாகுலதாகோ தாரண கரதா ஹுஆ கேவலஜ்ஞாந ஹீ ஸுக ஹை, இஸலியே கேவலஜ்ஞாந ஔர ஸுககா வ்யதிரேக கஹா ஹை ?
இஸஸே, யஹ ஸர்வதா அநுமோதந கரநே யோக்ய ஹை (-ஆநந்தஸே ஸஂமத கரநே யோக்ய ஹை) கி ‘கேவலஜ்ஞாந ஐகாந்திக ஸுக ஹை’ .
பாவார்த : — கேவலஜ்ஞாநமேஂ பீ பரிணாம ஹோதே ரஹநேஸே வஹா பீ தகாந லகேகீ ஔர இஸலியே துஃக ஹோகா அதஃ கேவலஜ்ஞாந ஐகாந்திக ஸுக கைஸே ஹோ ஸகதா ஹை? ஐஸீ ஶஂகாகா ஸமாதாந யஹா கியா கயா ஹை : —
(௧) பரிணாம மாத்ர தகாவட யா துஃககா காரண நஹீஂ ஹை, கிந்து காதிகர்மோஂகே நிமித்தஸே ஹோநேவாலா பரோந்முக பரிணாம தகாவட யா துஃககா காரண ஹை, கேவலஜ்ஞாநமேஂ காதிகர்ம அவித்யமாந ஹோநேஸே வஹா தகாவட யா துஃக நஹீஂ ஹை . (௨) கேவலஜ்ஞாந ஸ்வயஂ ஹீ பரிணமநஶீல ஹை; பரிணமந கேவலஜ்ஞாநகா ஸ்வரூப ஹீ ஹை உபாதி நஹீஂ . யதி பரிணாமகா நாஶ ஹோ ஜாயே தோ கேவலஜ்ஞாநகா ஹீ
த்வாரா கேத நஹீஂ ஹோ ஸகதா — நஹீஂ ஹோதா . (௩) கேவலஜ்ஞாந ஸமஸ்த த்ரைகாலிக லோகாலோககோ ஆகாரகோ (-ஸமஸ்த பதார்தோஂகே த்ரைகாலிக ஜ்ஞேயாகாரஸமூஹகோ) ஸர்வதா அடோலரூபஸே ஜாநதா ஹுஆ அத்யந்த நிஷ்கஂப -ஸ்திர -அக்ஷுப்த -அநாகுல ஹை; ஔர அநாகுல ஹோநேஸே ஸுகீ ஹை — ஸுகஸ்வரூப – ஹை, க்யோஂகி அநாகுலதா ஸுககா ஹீ லக்ஷண ஹை . இஸப்ரகார கேவலஜ்ஞாந ஔர அக்ஷுப்ததா – அநாகுலதா பிந்ந நஹீஂ ஹோநேஸே கேவலஜ்ஞாந ஔர ஸுக பிந்ந நஹீஂ ஹைஂ .
இஸப்ரகார (௧) காதிகர்மோஂகே அபாவகே காரண, (௨) பரிணமந கோஈ உபாதி ந ஹோநேஸே ஔர (௩) கேவலஜ்ஞாந நிஷ்கஂப -ஸ்திர -அநாகுல ஹோநேஸே கேவலஜ்ஞாந ஸுகஸ்வரூப ஹீ ஹை ..௬௦..
௧௦௬ப்ரவசநஸார[ பகவாநஶ்ரீகுஂதகுஂத-