paryAy paN potAnA - (nimittanA) dravya-guNathI e paryAy thaI chhe. nimitta (eTale) nimitta dravya
je chhe to potAnA dravya- guNathI potAnI paryAy thaI chhe.
(lAkaDI) rahI chhe em nahIn. emAn paryAyanA ShaTkArak chhe. jaDanI paryAy ho ke chetananI paryAy ho,
darekanI paryAyamAn ShaTkArak chhe. ShaTkArak eTale shun..?
sAdhakatam arthAt utkRuShTa sAdhanane karaN kahe chhe. sampradAna karma (-pariNAm-kArya) jene devAmAn Ave
athavA jene mATe karavAmAn Ave chhe tene sampradAn kahe chhe. apAdAna jemAnthI karma karavAmAn Ave chhe te
dhruv vastune apAdAn kahevAmAn Ave chhe. adhikaraNa jemAn athavA jenA AdhAre karma karavAmAn Ave chhe
tene adhikaraN kahe chhe. sarvadravyonI pratyek paryAyamAn A chha e kArak ekasAthe varte chhe tethI AtmA
ane pudgal shuddha dashAmAn ke ashuddha dashAmAn svayam ja chhae kArakarUp pariNaman kare chhe ane anya koi
kArako (kAraNo) nI apekShA rAkhatA nathI - ‘panchAstikAy’ gAthA-62 san. TIkA
chhe) “nishchayanaye abhinna kArak hovAthI paramANu jIv svayam potAnA svarUpanA kartA chhe.” karmanI
paryAy potAthI thAy chhe. karmamAn gnAnAvaraNIy, darshanAvaraNIy ke game te ho e karmanAn paramANuthI te
paryAy (svayam) thaI chhe. e karmanI paryAy (potAnA) ShaTkArakathI thaI chhe. jhINI vAt bahu bApu...!
karmanA rajakaN bApu..! (svatantra dravya chhe) chha kAraNe gnAnAvaraNIy (darshanAvaraNIy) karma bandhAy chhe. chha
kAraN Ave chhe ne... gnAnanI ashAtanA, gnAnano ninhav (pradoSh, nihnav, mAtsarya, antarAy,
AsAdan, upaghAt- ‘tattvArthasUtra” a. 6. sUtra. 10) e chha kArak (kAraN) chhe vikArI paryAyanA, e
ShaTkArak vikalpa potAthI chhe. ane gnAnAvaraNIyanI je paryAy thaI chhe e potAnA ShaTkArakathI karmanA
ShaTkArakathI utpanna thaI chhe. rAgathI (vikalpathI) utpanna thaI nathI. AhA... hA...! AvI vAtun chhe!!
jagatamAn vItarAgano mArag koI judI jAtano chhe. ‘tattvArthasUtra’ shAstramAn Ave chhe ne? chha kAraNathI
gnAnAvaraNIy bandhAy. Ave chhe ne...? e chha kArakI vikAranI jIvamAn potAne kAraNe utpanna thaI chhe,
ane gnAnAvaraNIy (karma) nI je paryAy thaI e paN karma (rUp) je gnAnAvaraNIy paramANu chhe, e
paramANamAn e paryAy thaI (chhe). e ShaTkArakI potAthI thaI chhe. AhA... hA... bahu Akarun kAm A.
A to traN lokanA nAthanI A vANI chhe. atyAre to garabaD chAlI chhe garabaD badhI. panDit loko
paN kahe chhe ke nimittathI (kArya) thAy chhe. nimittathI ja thAy chhe. jo nimittathI thAy chhe to paranI
paryAye (te samaye) shun karyun...? upAdAne shun karyun...? ane nimitte shun karyun....? nimitte paranI paryAy
karI to potAnI paryAy karI ke nahIn...? (ek samayamAn ek dravyane be pariNAm hoy nahIn)
nimittamAn paN potAnA dravya-guNathI potAnI paryAy thaI chhe, ane upAdAnanI paryAy paN potAnA
dravya-guNanA