Pravachansar Pravachano-Gujarati (English transliteration). Gatha: 95.

< Previous Page   Next Page >


Page 87 of 540
PDF/HTML Page 96 of 549

 

background image
gAthA – 9p pravachanasAr pravachano 87
have dravyanun lakShaN darshAve chhe–
अपरिच्चत्तसहावेणुप्पादव्वयधुवत्तसंबद्धं
गुणवं च सपज्जायं जं तं दव्वं ति बुच्चंति।। ९५।।
अपरित्यवक्तस्वभावेनोत्पादव्ययध्रुवत्वसंबद्धम् ।
गुणवच्च सपर्यायं यत्तदृद्रव्यमिति ब्रुवन्ति।। ९५।।
chhoDayA vinA ja svabhAvane utpAd– vyay – dhruvayukta chhe,
vaLI guN ne paryay sahat je, “dravya” bhAkhyun tehane. 9p.
gAthA–9p.
anvayArtha– [अपरित्यक्तस्वभावेन] svabhAvane chhoDayA vinA [यत्]
[उत्पादव्ययधु्रवत्वसंबंद्धम्] utpAd-vyay- dhrauvyasanyukta chhe [च] tathA [गुणवत् सपर्यायं] guNavALun
ne paryAy sahit chhe. [तत्] tene (द्रव्यम् इति) ‘dravya’ [ब्रुवन्ति] kahe chhe.
TIkA– ahIn (A vishvamAn) je, svabhAvabhed karyA vinA, utpAd-vyay-dhrovyatrayathI ane guN
paryAy dvayathI lakShit thAy chhe, te dravya chhe. temAn (svabhAv, utpAd, vyay, dhrauvya, guN ne paryAy e chha
shabdo kahyA temAn), dravyano svabhAv astitvasAmAnyarUp anvay. astitva be prakAranun kaheshe (1)
svarUp-astitva ane (2) sAdrashya - astitva. utpAd te prAdurbhAv (arthAt pragaT thavun, utpanna
thavun); vyay te prachyuti (arthAt bhraShTa thavun, naShTa thavun); dhrauvya te avasthiti (arthAt Takavun). guNo te
vistAravisheSho. teo sAmAnya - visheShAtmak hovAthI be prakAranA chhe. temAn, astitva, nAstitva,
ekatva, anyatva, dravyatva, paryAyatva, sarvagatattva, asarvagatattva, sapradeshatva, apradeshatva, mUrtitva,
sakriyatva, akriyatva, chetanatva, achetanatva, kartutva, akartutva, bhokatRutva, abhokatRutva, agurulaghutva
ityAdik sAmAnyaguNo chhe; avagAhahetutva, gatinimittatA, sthitikAraNatva, vartanAyatanatva, rUpAdimatva,
chetanatva ityAdik visheShaguNo chhe. paryAyo te AyatavisheSho, teo pUrve ja (93mI gAthAnI TIkAmAn)
kahelA chAr prakAranA chhe.
dravya te utpAdAdik sAthe athavA guNaparyAyo sAthe lakShya - lakShNabhed hovA chhatAn svarUp bhed
nathI, svarUpathI ja dravya tevun (utpAdAdivALun athavA guNaparyAyavALun) chhe - vastranI jem.
---------------------------------------------------------------------------------------------
1. utpAd-vyay-dhrauvyatray
=utpAd, vyay ne dhrauvya-e traNano samUh)
2. guNaparyAy dray=guN ne paryAy-e yugal (beno samUh)
3. lakShit thAy chhe = lakShyarUp thAy chhe; oLakhAy chhe (1) utpAd-vyay-dhrauvya tathA (2) guN - paryAy te lakShaNo chhe ane dravya ne
lakShya chhe.)
4. ‘chhe, chhe, chhe’ evo ekarUp bhAv dravyano svabhAv chhe. (anvay=ekarUpatA;sadrashabhAv).