Samaysar-Gujarati (English transliteration). Gatha: 167.

< Previous Page   Next Page >


Page 265 of 642
PDF/HTML Page 296 of 673

 

kahAnajainashAstramALA ]

Asrav adhikAr
265
अथ रागद्वेषमोहानामास्रवत्वं नियमयति —
भावो रागादिजुदो जीवेण कदो दु बंधगो भणिदो ।
रागादिविप्पमुक्को अबंधगो जाणगो णवरि ।।१६७।।
भावो रागादियुतो जीवेन कृतस्तु बन्धको भणितः ।
रागादिविप्रमुक्तोऽबन्धको ज्ञायकः केवलम् ।।१६७।।

इह खलु रागद्वेषमोहसम्पर्कजोऽज्ञानमय एव भावः, अयस्कान्तोपलसम्पर्कज इव कालायससूचीं, कर्म कर्तुमात्मानं चोदयति; तद्विवेकजस्तु ज्ञानमयः, अयस्कान्तोपलविवेकज इव कालायससूचीं, अकर्मकरणोत्सुकमात्मानं स्वभावेनैव स्थापयति । ततो रागादिसङ्कीर्णोऽज्ञानमय एव कर्तृत्वे चोदकत्वाद्बन्धकः । तदसङ्कीर्णस्तु स्वभावोद्भासकत्वात्केवलं ज्ञायक एव, न मनागपि बन्धकः ।

have, rAgadveShamoh ja Asrav chhe evo niyam kare chhe —

rAgAdiyut je bhAv jIvakRut tehane bandhak kahyo;
rAgAdithI pravimukta te bandhak nahIn, gnAyak naryo. 167.

gAthArtha — [ जीवेन कृतः ] jIve karelo [ रागादियुतः ] rAgAdiyukta [ भावः तु ] bhAv [ बन्धकः भणितः ] bandhak (arthAt navAn karmano bandh karanAr) kahevAmAn Avyo chhe. [ रागादिविप्रमुक्तः ] rAgAdithI vimukta bhAv [ अबन्धकः ] bandhak nathI, [ केवलम् ज्ञायक : ] kevaL gnAyak ja chhe.

TIkA — kharekhar, jem lohachumbak-pAShAN sAthe sansargathI (lokhanDanI soyamAn) utpanna thayelo bhAv lokhanDanI soyane (gati karavAne) prere chhe tem rAgadveShamoh sAthe bheLaseLapaNAthI (AtmAmAn) utpanna thayelo agnAnamay bhAv ja AtmAne karma karavAne prere chhe, ane jem lohachumbak-pAShAN sAthe asansargathI (lokhanDanI soyamAn) utpanna thayelo bhAv lokhanDanI soyane (gati nahi karavArUp) svabhAvamAn ja sthApe chhe tem rAgadveShamoh sAthe abheLaseLapaNAthI (AtmAmAn) utpanna thayelo gnAnamay bhAv, jene karma karavAnI utsukatA nathI (arthAt karma karavAno jeno svabhAv nathI) evA AtmAne svabhAvamAn ja sthApe chhe; mATe rAgAdi sAthe mishrit ( – maLelo) agnAnamay bhAv ja kartRutvamAn prerato hovAthI bandhak chhe ane 2AgAdi sAthe amishrit bhAv svabhAvano prakAshak ( – pragaT karanAr) hovAthI kevaL gnAyak ja chhe, jarA paN bandhak nathI.

34