निश्चिन्वन् नित्यमेव शुद्धात्मसिद्धिलक्षणयाराधनया वर्तमानत्वादाराधक एव स्यात् ।
स्पृशति निरपराधो बन्धनं नैव जातु ।
भवति निरपराधः साधु शुद्धात्मसेवी ।।१८७।।
ननु किमनेन शुद्धात्मोपासनप्रयासेन ? यतः प्रतिक्रमणादिनैव निरपराधो
भवत्यात्मा; सापराधस्याप्रतिक्रमणादेस्तदनपोहकत्वेन विषकुम्भत्वे सति प्रतिक्रमणा-
jenun lakShaN chhe evI ArAdhanAthI sadAy vartato hovAthI, ArAdhak ja chhe.
bhAvArtha — sansiddhi, rAdh, siddhi, sAdhit ane ArAdhit — e shabdono artha ek ja chhe. ahIn shuddha AtmAnI siddhi athavA sAdhananun nAm ‘rAdh’ chhe. jene te rAdh nathI te AtmA sAparAdh chhe ane jene te rAdh chhe te AtmA niraparAdh chhe. je sAparAdh chhe tene bandhanI shankA thAy chhe mATe te svayam ashuddha hovAthI anArAdhak chhe; ane je niraparAdh chhe te nishank thayo thako potAnA upayogamAn lIn hoy chhe tethI tene bandhanI shankA nathI, mATe ‘shuddha AtmA te ja hun chhun’ evA nishchayapUrvak vartato thako samyagdarshan, gnAn, chAritra ane tapanA ek bhAvarUp nishchay ArAdhanAno ArAdhak ja chhe.
have A arthanun kaLasharUp kAvya kahe chhe —
shlokArtha — [सापराधः] sAparAdh AtmA [अनवरतम्] nirantar [अनन्तैः] anant pudgalaparamANurUp karmothI [बध्यते] bandhAy chhe; [निरपराधः] niraparAdh AtmA [बन्धनम्] bandhanane [जातु] kadApi [स्पृशति न एव] sparshato nathI ja. [अयम्] je sAparAdh AtmA chhe te to [नियतम् ] niyamathI [स्वम् अशुद्धं भजन् ] potAne ashuddha sevato thako [सापराधः] sAparAdh chhe; [निरपराधः] niraparAdh AtmA to [साधु] bhalI rIte [शुद्धात्मसेवी भवति] shuddha AtmAno sevanAr hoy chhe. 187.
(have vyavahAranayAvalambI arthAt vyavahAranayane avalambanAr tarka kare chhe ke — ) ‘‘evo shuddha AtmAnI upAsanAno prayAs (mahenat) karavAnun shun kAm chhe? kAraN ke pratikramaN AdithI ja AtmA niraparAdh thAy chhe; kem ke sAparAdhane, je apratikramaN Adi chhe te, aparAdhane dUr karanArAn nahi hovAthI, viShakumbh chhe, mATe je pratikramaN Adi chhe te, aparAdhane dUr karanArAn
446