Samaysar-Hindi (English transliteration). Gatha: 156.

< Previous Page   Next Page >


Page 250 of 642
PDF/HTML Page 283 of 675

 

samayasAr
[ bhagavAnashrIkundakunda-
ath paramArthamokShahetoranyat karma pratiShedhayati

mottUN NichchhayaTThan vavahAreN vidusA pavaTTanti .

paramaTThamassidAN du jadIN kammakkhao vihio ..156..
muktvA nishchayArthan vyavahAreN vidvAnsa pravartante .
paramArthamAshritAnAn tu yatInAn karmakShayo vihita ..156..

ya khalu paramArthamokShahetoratirikto vratatapaprabhRutishubhakarmAtmA keShAnchinmokShahetu sa sarvopi pratiShiddha, tasya dravyAntarasvabhAvatvAt tatsvabhAven gnAnabhavanasyAbhavanAt, paramArthamokSha- hetorevaikadravyasvabhAvatvAt tatsvabhAven gnAnabhavanasya bhavanAt . hI haiaisA kahanemen kuchh bhI virodh nahIn hai . isaliye kaI sthAnon par AchAryadevane TIkAmen gnAnasvarUp AtmAko ‘gnAn’ shabdase kahA hai ..155..

ab, paramArtha mokShakAraNase anya jo karma usakA niShedh karate hain :
vidvAn jan bhUtArtha taj, vyavahAramen vartan kare .
par karmanAsh-vidhAn to, paramArtha-Ashrit santake ..156..

gAthArtha :[nishchayArthan ] nishchayanayake viShayako [muktvA ] chhoDakar [vidvAnsa ] vidvAn [vyavahAreN ] vyavahArake dvArA [pravartante ] pravartate hain; [tu ] parantu [paramArtham AshritAnAn ] paramArthake (AtmasvarUpake) Ashrit [yatInAn ] yatIshvaronke hI [ka rmakShaya ] ka rmakA nAsh [vihita ] Agamamen ka hA gayA hai . (ke val vyavahAramen pravartan karanevAle panDitonke ka rmakShay nahIn hotA .)

TIkA :kuchh log paramArtha mokShahetuse anya, jo vrat, tap ityAdi shubhakarmasvarUp mokShahetu mAnate hain, us samastahIkA niShedh kiyA gayA hai; kyonki vah (mokShahetu) anya dravyake svabhAvavAlA (pudgalasvabhAvavAlA) hai, isaliye usake sva-bhAvase gnAnakA bhavan (honA) nahIn banatA,mAtra paramArtha mokShahetu hI ek dravyake svabhAvavAlA (jIvasvabhAvavAlA) hai, isaliye usake svabhAvake dvArA gnAnakA bhavan (honA) banatA hai .

bhAvArtha :mokSha AtmAkA hotA hai, isaliye usakA kAraN bhI AtmasvabhAvI hI honA chAhiye . jo anya dravyake svabhAvavAlA hai usase AtmAkA mokSha kaise ho sakatA hai ? shubh karma pudgalasvabhAvI hai, isaliye usake bhavanase paramArtha AtmAkA bhavan nahIn ban sakatA; isaliye vah

250