shakti : 13 . anyAkriyamANAnyAkArakaikadravyAtmikA akAryakAraNatvashakti : 14 . parAtma- nimittakagneyagnAnAkAragrahaNagrAhaNasvabhAvarUpA pariNamyapariNAmakatvashakti : 15 . anyUnAti- rikta svarUpaniyatatvarUpA tyAgopAdAnashUnyatvashakti : 16 . ShaTsthAnapatitavRuddhihAni- pariNatasvarUpapratiShThatvakAraNavishiShTaguNAtmikA agurulaghutvashakti : 17 . kramAkramavRutta- vRuttitvalakShaNA utpAdavyayadhruvatvashakti : 18 . dravyasvabhAvabhUtadhrauvyavyayotpAdAlingitasdrasha- visdrasharUpaikAstitvamAtramayI pariNAmashakti : 19 . karmabandhavyapagamavyanjitasahajasparshAdi- shUnyAtmapradeshAtmikA amUrtatvashakti : 20 . sakalakarmakRutagnAtRutvamAtrAtirikta pariNAm- anyako nahIn karatA aise ek dravyasvarUp akAryakAraNatvashakti. (jo anyakA kArya nahIn hai aur anyakA kAraN nahIn hai aisA jo ek dravya us-svarUp akAryakAraNatva- shakti.).14. par aur sva jinake nimitta hain aise gneyAkAron tathA gnAnAkAronko grahaN karaneke aur grahaN karAneke svabhAvarUp pariNamyapariNAmakatva shakti. ( – par jinake kAraN hain aise gneyAkAronko grahaN karaneke aur sva jinakA kAraN hai aise gnAnAkAronko grahaN karAneke svabhAvarUp pariNamyapariNAmakatvashakti.).15. jo kamabaDh nahIn hotA aise svarUpamen niyatatvarUp ( – nishchittayA yathAvat rahanerUp – ) tyAgopAdAnashUnyatvashakti.16. ShaTsthAnapatit vRuddhihAnirUpase pariNamit, svarUp-pratiShThatvake kAraNarUp ( – vastuke svarUpamen rahaneke kAraNarUp) aisA jo vishiShTa ( – khAs) guN hai us-svarUp agurulaghutva shakti. [is ShaTsthAnapatit vRuddhihAnikA svarUp ‘gommaTasAr’ granthase jAnanA chAhiye. avibhAg pratichchhedonkI sankhyArUp ShaTsthAnommen patit — samAviShTa — vastusvabhAvakI vRuddhihAni jisase ( – jis guNase) hotI hai aur jo (guN) vastuko svarUpamen sthir honekA kAraN hai aisA koI guN AtmAmen hai; use agurulaghutvaguN kahA jAtA hai. aisI agurulaghutvashakti bhI AtmAmen hai].17. kramapravRuttirUp aur akramapravRuttirUp varttan jisakA lakShaN hai aisI utpAdavyayadhruvashakti. (kramavRuttirUp paryAy utpAdavyayarUp hai aur akramavRuttirUp guN dhruvatvarUp hai.).18. dravyake svabhAvabhUt dhrauvya-vyay-utpAdase Alingit (-sparshit), sadRush aur visadRush jisakA rUp hai aise ek astitvamAtramayI pariNAmashakti.19. karmabandhake abhAvase vyakta kiye gaye, sahaj, sparshAdi-shUnya ( – sparsha, ras, gandh aur varNase rahit) aise AtmapradeshasvarUp amUrtatvashakti.20. samasta, karmoke dvArA kiye gaye, gnAtRutvamAtrase bhinna jo pariNAm un pariNAmonke karaNake 1uparamasvarUp (un pariNAmonko karanekI nivRuttisvarUp) akartRutvashakti. (jis shaktise AtmA gnAtRutvake atirikta karmonse kiye gaye pariNAmonkA kartA
612
1uparam = nivRutti; anta; abhAv.