ક્રીડન્તં રસભાવનિર્ભરમહાનાટયેન બન્ધં ધુનત્ .
ધીરોદારમનાકુલં નિરુપધિ જ્ઞાનં સમુન્મજ્જતિ ..૧૬૩..
પ્રથમ ટીકાકાર કહતે હૈં કિ ‘અબ બન્ધ પ્રવેશ કરતા હૈ’ . જૈસે નૃત્યમંચ પર સ્વાઁગ પ્રવેશ કરતા હૈ ઉસીપ્રકાર રંગભૂમિમેં બન્ધતત્ત્વકા સ્વાઁગ પ્રવેશ કરતા હૈ .
ઉસમેં પ્રથમ હી, સર્વ તત્ત્વોંકો યથાર્થ જાનનેવાલા સમ્યગ્જ્ઞાન બન્ધકો દૂર કરતા હુઆ પ્રગટ હોતા હૈ, ઇસ અર્થકા મંગલરૂપ કાવ્ય કહતે હૈં : —
શ્લોકાર્થ : — [રાગ-ઉદ્ગાર-મહારસેન સકલં જગત્ પ્રમત્તં કૃત્વા ] જો (બન્ધ) રાગકે ઉદયરૂપ મહારસ(મદિરા)કે દ્વારા સમસ્ત જગતકો પ્રમત્ત ( – મતવાલા) ક રકે, [રસ-ભાવ-નિર્ભર- મહાનાટયેન ક્રીડન્તં બન્ધં ] રસકે ભાવસે (રાગરૂપ મતવાલેપનસે) ભરે હુએ મહા નૃત્યકે દ્વારા ખેલ (નાચ) રહા હૈ ઐસે બન્ધકો [ધુનત્ ] ઉડાતા — દૂર ક રતા હુઆ, [જ્ઞાનં ] જ્ઞાન [સમુન્મજ્જતિ ] ઉદયકો પ્રાપ્ત હોતા હૈ . વહ જ્ઞાન [આનન્દ-અમૃત-નિત્ય-ભોજિ ] આનંદરૂપ અમૃતકા નિત્ય ભોજન ક રનેવાલા હૈ, [સહજ-અવસ્થાં સ્ફુ ટં નાટયત્ ] અપની જ્ઞાતૃક્રિયારૂપ સહજ અવસ્થાકો પ્રગટ નચા રહા હૈ, [ધીર-ઉદારમ્ ] ધીર હૈ, ઉદાર (અર્થાત્ મહાન વિસ્તારવાલા, નિશ્ચલ) હૈ, [અનાકુલં ] અનાકુ લ હૈ (અર્થાત્ જિસમેં કિંચિત્ ભી આકુ લતાકા કારણ નહીં હૈ), [નિરૂપધિ ] ઉપાધિ રહિત (અર્થાત્ પરિગ્રહ રહિત યા જિસમેં કિઞ્ચિત્ ભી પરદ્રવ્ય સમ્બન્ધી ગ્રહણ-ત્યાગ નહીં હૈ ઐસા) હૈ .
૩૬૮