શક્તિ : ૧૩ . અન્યાક્રિયમાણાન્યાકારકૈકદ્રવ્યાત્મિકા અકાર્યકારણત્વશક્તિ : ૧૪ . પરાત્મ- નિમિત્તકજ્ઞેયજ્ઞાનાકારગ્રહણગ્રાહણસ્વભાવરૂપા પરિણમ્યપરિણામકત્વશક્તિ : ૧૫ . અન્યૂનાતિ- રિક્ત સ્વરૂપનિયતત્વરૂપા ત્યાગોપાદાનશૂન્યત્વશક્તિ : ૧૬ . ષટ્સ્થાનપતિતવૃદ્ધિહાનિ- પરિણતસ્વરૂપપ્રતિષ્ઠત્વકારણવિશિષ્ટગુણાત્મિકા અગુરુલઘુત્વશક્તિ : ૧૭ . ક્રમાક્રમવૃત્ત- વૃત્તિત્વલક્ષણા ઉત્પાદવ્યયધ્રુવત્વશક્તિ : ૧૮ . દ્રવ્યસ્વભાવભૂતધ્રૌવ્યવ્યયોત્પાદાલિંગિતસદ્રશ- વિસદ્રશરૂપૈકાસ્તિત્વમાત્રમયી પરિણામશક્તિ : ૧૯ . કર્મબન્ધવ્યપગમવ્યંજિતસહજસ્પર્શાદિ- શૂન્યાત્મપ્રદેશાત્મિકા અમૂર્તત્વશક્તિ : ૨૦ . સકલકર્મકૃતજ્ઞાતૃત્વમાત્રાતિરિક્ત પરિણામ- અન્યકો નહીં કરતા ઐસે એક દ્રવ્યસ્વરૂપ અકાર્યકારણત્વશક્તિ. (જો અન્યકા કાર્ય નહીં હૈ ઔર અન્યકા કારણ નહીં હૈ ઐસા જો એક દ્રવ્ય ઉસ-સ્વરૂપ અકાર્યકારણત્વ- શક્તિ.).૧૪. પર ઔર સ્વ જિનકે નિમિત્ત હૈં ઐસે જ્ઞેયાકારોં તથા જ્ઞાનાકારોંકો ગ્રહણ કરનેકે ઔર ગ્રહણ કરાનેકે સ્વભાવરૂપ પરિણમ્યપરિણામકત્વ શક્તિ. ( – પર જિનકે કારણ હૈં ઐસે જ્ઞેયાકારોંકો ગ્રહણ કરનેકે ઔર સ્વ જિનકા કારણ હૈ ઐસે જ્ઞાનાકારોંકો ગ્રહણ કરાનેકે સ્વભાવરૂપ પરિણમ્યપરિણામકત્વશક્તિ.).૧૫. જો કમબઢ નહીં હોતા ઐસે સ્વરૂપમેં નિયતત્વરૂપ ( – નિશ્ચિત્તયા યથાવત્ રહનેરૂપ – ) ત્યાગોપાદાનશૂન્યત્વશક્તિ.૧૬. ષટ્સ્થાનપતિત વૃદ્ધિહાનિરૂપસે પરિણમિત, સ્વરૂપ-પ્રતિષ્ઠત્વકે કારણરૂપ ( – વસ્તુકે સ્વરૂપમેં રહનેકે કારણરૂપ) ઐસા જો વિશિષ્ટ ( – ખાસ) ગુણ હૈ ઉસ-સ્વરૂપ અગુરુલઘુત્વ શક્તિ. [ઇસ ષટ્સ્થાનપતિત વૃદ્ધિહાનિકા સ્વરૂપ ‘ગોમ્મટસાર’ ગ્રન્થસે જાનના ચાહિયે. અવિભાગ પ્રતિચ્છેદોંકી સંખ્યારૂપ ષટ્સ્થાનોંમેં પતિત — સમાવિષ્ટ — વસ્તુસ્વભાવકી વૃદ્ધિહાનિ જિસસે ( – જિસ ગુણસે) હોતી હૈ ઔર જો (ગુણ) વસ્તુકો સ્વરૂપમેં સ્થિર હોનેકા કારણ હૈ ઐસા કોઈ ગુણ આત્મામેં હૈ; ઉસે અગુરુલઘુત્વગુણ કહા જાતા હૈ. ઐસી અગુરુલઘુત્વશક્તિ ભી આત્મામેં હૈ].૧૭. ક્રમપ્રવૃત્તિરૂપ ઔર અક્રમપ્રવૃત્તિરૂપ વર્ત્તન જિસકા લક્ષણ હૈ ઐસી ઉત્પાદવ્યયધ્રુવશક્તિ. (ક્રમવૃત્તિરૂપ પર્યાય ઉત્પાદવ્યયરૂપ હૈ ઔર અક્રમવૃત્તિરૂપ ગુણ ધ્રુવત્વરૂપ હૈ.).૧૮. દ્રવ્યકે સ્વભાવભૂત ધ્રૌવ્ય-વ્યય-ઉત્પાદસે આલિંગિત (-સ્પર્શિત), સદૃશ ઔર વિસદૃશ જિસકા રૂપ હૈ ઐસે એક અસ્તિત્વમાત્રમયી પરિણામશક્તિ.૧૯. કર્મબન્ધકે અભાવસે વ્યક્ત કિયે ગયે, સહજ, સ્પર્શાદિ-શૂન્ય ( – સ્પર્શ, રસ, ગંધ ઔર વર્ણસે રહિત) ઐસે આત્મપ્રદેશસ્વરૂપ અમૂર્તત્વશક્તિ.૨૦. સમસ્ત, કર્મોકે દ્વારા કિયે ગયે, જ્ઞાતૃત્વમાત્રસે ભિન્ન જો પરિણામ ઉન પરિણામોંકે કરણકે ૧ઉપરમસ્વરૂપ (ઉન પરિણામોંકો કરનેકી નિવૃત્તિસ્વરૂપ) અકર્તૃત્વશક્તિ. (જિસ શક્તિસે આત્મા જ્ઞાતૃત્વકે અતિરિક્ત કર્મોંસે કિયે ગયે પરિણામોંકા કર્તા

૬૧૨

૧ઉપરમ = નિવૃત્તિ; અન્ત; અભાવ.