nirodhenAtyantamekAgro bhUtvA darshanaj~nAnachAritrANyev dhyAyasva; tathA sakalakarmakarmaphalachetanAsa.nnyAsen
shuddhaj~nAnachetanAmayo bhUtvA darshanaj~nAnachAritrANyev chetayasva; tathA dravyasvabhAvavashataH pratikShaN-
vijR^imbhamANapariNAmatayA tanmayapariNAmo bhUtvA darshanaj~nAnachAritreShvev vihar; tathA j~nAnarUp-
mekamevAchalitamavalambamAno j~neyarUpeNopAdhitayA sarvat ev pradhAvatsvapi paradravyeShu sarveShvapi manAgapi
mA vihArShIH
so.avashya.n samayasya sAramachirAnnityodaya.n vindati ..240..
( – buddhike) doShase paradravyame.n — rAgadveShAdime.n nirantar sthit rahatA huA bhI, apanI praj~nAke guN dvArA hI usame.nse pIChe haTAkar use ati nishchalatA pUrvak darshan-j~nAn-chAritrame.n nirantar sthApit kar, tathA samasta anya chintAke nirodh dvArA atyanta ekAgra hokar darshan-j~nAn-chAritrakA hI dhyAn kar; tathA samasta karmachetanA aur karmaphalachetanAke tyAg dvArA shuddhaj~nAnachetanAmay hokar darshan-j~nAn-chAritrako hI chet — anubhav kar; tathA dravyake svabhAvake vashase (apaneko) pratikShaN jo pariNAm utpanna hote hai.n unake dvArA [arthAt pariNAmIpaneke dvArA tanmay pariNAmavAlA ( – darshanaj~nAnachAritramay pariNAmavAlA) hokar ] darshan-j~nAn-chAritrame.n hI vihAr kar; tathA j~nAnarUpako ekako hI achalatayA avalamban karatA huA, jo j~neyarUp honese upAdhisvarUp hai.n aise sarva orase phai late hue samasta paradravyo.nme.n ki.nchit mAtra bhI vihAr mat kar.
bhAvArtha : — paramArtharUp AtmAke pariNAm darshan-j~nAn-chAritra hai.n; vahI mokShamArga hai. usIme.n ( – darshanaj~nAnachAritrame.n hI) AtmAko sthApit karanA chAhie, usIkA dhyAn karanA chAhie, usIkA anubhav karanA chAhie aur usIme.n vihAr (pravartan) karanA chAhie, anya dravyo.nme.n pravartan nahI.n karanA chAhie. yahA.N paramArthase yahI upadesh hai ki — nishchay mokShamArgakA sevan karanA chAhie, mAtra vyavahArame.n hI mU.Dh.h.h nahI.n rahanA chAhie..412..
ab, isI arthakA kalasharUp kAvya kahate hai.n : —
shlokArtha : — [dR^ig-j~napti-vR^itti-AtmakaH yaH eShaH ekaH niyataH mokShapathaH ] darshanaj~nAn- chAritrasvarUp jo yah ek niyat mokShamArga hai, [tatra ev yaH sthitim eti ] usIme.n jo puruSh sthiti