യതഃ സ്വയമേവ ജ്ഞാനതയാ വിശ്വസാമാന്യവിശേഷജ്ഞാനശീലമപി ജ്ഞാനമനാദിസ്വപുരുഷാപരാധ- പ്രവര്തമാനകര്മമലാവച്ഛന്നത്വാദേവ ബന്ധാവസ്ഥായാം സര്വതഃ സര്വമപ്യാത്മാനമവിജാനദജ്ഞാനഭാവേനൈവേദമേവ- മവതിഷ്ഠതേ; തതോ നിയതം സ്വയമേവ കര്മൈവ ബന്ധഃ . അതഃ സ്വയം ബന്ധത്വാത് കര്മ പ്രതിഷിദ്ധമ് .
ഗാഥാര്ഥ : — [സഃ ] വഹ ആത്മാ [സര്വജ്ഞാനദര്ശീ ] (സ്വഭാവസേ) സര്വകോ ജാനനേ – ദേഖനേവാലാ ഹൈ തഥാപി [നിജേന ക ര്മരജസാ ] അപനേ ക ര്മമലസേ [അവച്ഛന്നഃ ] ലിപ്ത ഹോതാ ഹുആ – വ്യാപ്ത ഹോതാ ഹുആ [സംസാരസമാപന്നഃ ] സംസാരകോ പ്രാപ്ത ഹുആ വഹ [സര്വതഃ ] സര്വ പ്രകാരസേ [സര്വമ് ] സര്വകോ [ന വിജാനാതി ] നഹീം ജാനതാ .
ടീകാ : — ജോ സ്വയം ഹീ ജ്ഞാന ഹോനേകേ കാരണ വിശ്വകോ ( – സര്വപദാര്ഥോംകോ) സാമാന്യവിശേഷതയാ ജാനനേകേ സ്വഭാവവാലാ ഹൈ ഐസാ ജ്ഞാന അര്ഥാത് ആത്മദ്രവ്യ, അനാദി കാലസേ അപനേ പുരുഷാര്ഥകേ അപരാധസേ പ്രവര്തമാന കര്മമലകേ ദ്വാരാ ലിപ്ത യാ വ്യാപ്ത ഹോനേസേ ഹീ, ബന്ധ-അവസ്ഥാമേം സര്വ പ്രകാരസേ സമ്പൂര്ണ അപനേകോ അര്ഥാത് സര്വ പ്രകാരസേ സര്വ ജ്ഞേയോംകോ ജാനനേവാലേ അപനേകോ ന ജാനതാ ഹുആ, ഇസപ്രകാര പ്രത്യക്ഷ അജ്ഞാനഭാവസേ ( – അജ്ഞാനദശാമേം) രഹ രഹാ ഹൈ; ഇസസേ യഹ നിശ്ചിത ഹുആ കി കര്മ സ്വയം ഹീ ബന്ധസ്വരൂപ ഹൈ . ഇസലിയേ, സ്വയം ബന്ധസ്വരൂപ ഹോനേസേ കര്മകാ നിഷേധ കിയാ ഗയാ ഹൈ .
ഭാവാര്ഥ : — യഹാ ഭീ ‘ജ്ഞാന’ ശബ്ദസേ ആത്മാ സമഝനാ ചാഹിയേ . ജ്ഞാന അര്ഥാത് ആത്മദ്രവ്യ സ്വഭാവസേ തോ സബകോ ദേഖനേ – ജാനനേവാലാ ഹൈ, പരന്തു അനാദിസേ സ്വയം അപരാധീ ഹോനേകേ കാരണ കര്മസേ ആച്ഛാദിത ഹൈ, ഔര ഇസലിയേ വഹ അപനേ സമ്പൂര്ണ സ്വരൂപകോ നഹീം ജാനതാ; യോം അജ്ഞാനദശാമേം രഹ രഹാ ഹൈ . ഇസപ്രകാര കേവലജ്ഞാനസ്വരൂപ അഥവാ മുക്തസ്വരൂപ ആത്മാ കര്മസേ ലിപ്ത ഹോനേസേ അജ്ഞാനരൂപ അഥവാ ബദ്ധരൂപ വര്തതാ ഹൈ, ഇസലിയേ യഹ നിശ്ചിത ഹുആ കി കര്മ സ്വയം ഹീ ബന്ധസ്വരൂപ ഹൈ . അതഃ കര്മകാ നിഷേധ കിയാ ഗയാ ഹൈ ..൧൬൦..
൨൫൪