chAritrapAhuD][81
bhAvArthaH––ye mU.DhjIv mithyAtva aur aj~nAnake uday se mithyAmArga me.n pravartate hai.n isaliye mithyAtva–Aj~nAnakA nAsh karanA yah upadesh hai.. 17.. Age kahate hai.n ki samyakdarshan, j~nAn, shraddhAnase chAritrake doSh dUr hote hai.nH––
sammeN ya sadrahadi ya pariharadi charittaje dose.. 18..
samyaktven cha shradradhAti cha pariharati chAritrajAn doShAn.. 18..
arthaH––yah AtmA samyakdarshan se to sattAmAtra vastu ko dekhatA hai, samyagj~nAn se dravya
aur isaprakAr dekhanA, jAnanA va shradvAn hotA hai tab chAritra arthAt AcharaN me.n utpanna hue
doSho.nko Cho.DtA hai.
bhAvArthaH––vastukA svarUp dravya–paryAyAtmak sattAsvarUp hai, so jaisA hai.n vaisA dekhe,
AcharaN karanA. vastu hai vah dravya–paryAyasvarUp hai. dravyakA sattA lakShaN hai tathA guNaparyAyavAn
ko dravya kahate hai. paryAy do prakAr kI hai, sahavartI aur kramavartI. sahavartI ko guN kahate hai.n
aur kamavartI ko paryAy kahate hai.n–dravya sAmAnyarUpase ek hai to bhI visheSharUp se Chah hai.n–jIv,
pudgal, dharma, adharma, AkAsh aur kAla.. 18..
jIv ke darshan–j~nAnamayI chetanA to guN hai aur achakShu Adi darshan, mati Adik j~nAn
tathA krodh, mAn , mAyA, lobh Adi va nar, nArakAdi vibhAv paryAy hai, svabhAv paryAy agurulaghu guN ke ddhArA hAni–vR^iddhi kA pariNaman hai. pudgal dravya ke sparsha, ras, ga.ndh, varNarUp mUrtikapanA to guN hai.n aur sparsha, ras, ga.ndh varNakA bhedarUp pariNaman tathA aNuse skandharUp honA tathA shabda, bandha AdirUp honA ityAdi paryAy hai. dharma–adharma ke gatihetutva– sthitihetutvapanA to guN hai aur is guN ke jIv–pudgalake gati–sthiti ke bhedo.nse bhed hote hai.n ve paryAy hai.n tathA agurulaghu guNake dvArA hAni–vR^iddhikA pariNaman hotA hai jo svabhAv paryAy hai. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––