૧૧૬ ]
પ્રશસ્ત-અપ્રશસ્ત રાગમેં — દુઃખ ન લગે ઔર અંતરમેં
જાયે ? કહીં રાગકે વિષયમેં ‘રાગ આગ દહૈ’ ઐસા કહા હો, કહીં પ્રશસ્ત રાગકો ‘વિષકુમ્ભ’ કહા હો, ચાહે જિસ ભાષામેં કહા હો, સર્વત્ર ભાવ એક હી હૈ કિ — વિભાવકા અંશ વહ દુઃખરૂપ હૈ . ભલે હી ઉચ્ચમેં ઉચ્ચ શુભભાવરૂપ યા અતિસૂક્ષ્મ રાગરૂપ પ્રવૃત્તિ હો તથાપિ જિતની પ્રવૃત્તિ ઉતની આકુલતા હૈ ઔર જિતના નિવૃત્ત હોકર સ્વરૂપમેં લીન હુઆ ઉતનીહુઆ ઉતની શાન્તિ એવં સ્વરૂપાનન્દ હૈ ..૨૯૫..
દ્રવ્ય તો સૂક્ષ્મ હૈ, ઉસે પકડનેકે લિયે સૂક્ષ્મ ઉપયોગ કર . પાતાલકુએઁકી ભાઁતિ દ્રવ્યમેં ગહરાઈ તક ઉતર જા તો અંતરસે વિભૂતિ પ્રગટ હોગી . દ્રવ્ય આશ્ચર્યકારી હૈ ..૨૯૬..
તેરા કાર્ય તો તત્ત્વાનુસારી પરિણમન કરના હૈ . જડકે કાર્ય તેરે નહીં હૈં . ચેતનકે કાર્ય ચેતન હોતે હૈં . વૈભાવિક કાર્ય ભી પરમાર્થસે તેરે નહીં હૈં .