क्षेत्रमां स्थित छे. इत्यादि परमागम कथित प्रकारे अनेक आश्चर्यो समजवां. ते ज
मेरुगजमांथी दक्षिण दिशामां जे ‘बे – गजदंत’ छे, तेनी वचमां देवकुरु नामनी उत्तम
भोगभूमिनुं क्षेत्र उत्तरकुरुनी जेम जाणवुं.
ते ज मेरुपर्वतनी पूर्व दिशामां पूर्व – पश्चिम बावीस हजार योजनना
विस्तारवाळुं वेदीसहित भद्रशाल वन छे. तेनाथी पूर्व दिशामां कर्म – भूमि नामनुं पूर्व
विदेह छे. त्यां नील नामना कुलाचलनी दक्षिण दिशामां अने शीता नदीनी उत्तरे
मेरु फरतां जे क्षेत्रो छे, तेमना विभागोनुं कथन करवामां आवे छे. ते आ रीते
छे — मेरुनी पूर्व दिशामां जे पूर्व भद्रशाल वननी वेदिका छे, तेनी पूर्व दिशामां प्रथम
क्षेत्र छे, त्यार पछी दक्षिण – उत्तर लंबायेलो वक्षार नामनो पर्वत छे, त्यार पछी
क्षेत्र छे, त्यार पछी विभंगा नदी छे, तेनी आगळ क्षेत्र छे, तेनी आगळ वक्षार
पर्वत छे, त्यार पछी क्षेत्र छे, त्यार पछी पण विभंगा नदी छे, त्यार पछी क्षेत्र
छे, त्यार पछी वक्षार पर्वत छे, त्यार पछी क्षेत्र छे, पछी विभंगा नदी छे, पछी
क्षेत्र छे, पछी वक्षार पर्वत छे, पछी क्षेत्र छे, त्यार पछी पूर्व समुद्रनी पासे जे
देवारण्य नामनुं वन छे, तेनी वेदिका छे. एवी रीते नव भींतो वडे आठ क्षेत्रो
जाणवां. तेमनां क्रमपूर्वक नाम कहेवामां आवे छे — कच्छा, सुकच्छा, महाकच्छा,
दशप्रकारकल्पवृक्षाः भोगभूमिक्षेत्रं व्याप्य तिष्ठन्तीत्यादिपरमागमोक्तप्रकारेणानेकाश्चर्याणि
ज्ञातव्यानि । तस्मादेव मेरुगजाद्दक्षिणदिग्विभागेन गजदन्तद्वयमध्ये देवकुरुसंज्ञमुत्तमभोग-
भूमिक्षेत्रमुत्तरकुरुवद्विज्ञेयम् ।
तस्मादेव मेरुपर्वतात्पूर्वस्यां दिशि पूर्वापरेण द्वाविंशतिसहस्रयोजनविष्कम्भं सवेदिकं
भद्रशालवनमस्ति । तस्मात्पूर्वदिग्भागे कर्मभूमिसंज्ञः पूर्वविदेहोऽस्ति । तत्र
नीलकुलपर्वताद्दक्षिणभागे शीतानद्या उत्तरभागे मेरोः प्रदक्षिणेन यानि क्षेत्राणि तिष्ठन्ति तेषां
विभागः कथ्यते । तथाहि — मेरोः पूर्वदिशाभागे या पूर्वभद्रशालवनवेदिका तिष्ठति तस्याः
पूर्वदिग्भागे प्रथमं क्षेत्रं भवति, तदनन्तरं दक्षिणोत्तरायतो वक्षारनामा पर्वतो भवति, तदनन्तरं
क्षेत्रं तिष्ठति, ततोऽप्यनन्तरं विभङ्गा नदी भवति, ततोऽपि क्षेत्रं, तस्मादपि
वक्षारपर्वतस्तिष्ठति, ततश्च क्षेत्रं, ततोऽपि विभङ्गा नदी, तदनन्तरं क्षेत्रं, ततः परं
वक्षारपर्वतोऽस्ति, तदनन्तरं क्षेत्रं, ततो विभङ्गा नदी, ततश्च क्षेत्रं, ततो वक्षारपर्वतस्ततः क्षेत्रं,
तदनन्तं पूर्वसमुद्रसमीपे यद्देवारण्यं तस्य वेदिका चेति नवभित्तिभिरष्टक्षेत्राणि ज्ञातव्यानि
।
तेषां क्रमेण नामानि कथ्यन्ते — कच्छा १, सुकच्छा २, महाकच्छा ३, कच्छावती ४,
सप्ततत्त्व-नवपदार्थ अधिकार [ १४३