हवे, आगळ छठ्ठा स्थळमां ‘‘गाथाना पूर्वार्धथी पुण्य - पापरूप बे पदार्थोनुं स्वरूप
अने उत्तरार्धथी पुण्य अने पाप प्रकृतिओनी संख्या हुं कहुं छुं’’ एवो अभिप्राय मनमां
राखीने भगवान आ सूत्रनुं प्रतिपादन करे छे.
गाथा ३८
गाथार्थः — शुभ अने अशुभ परिणामोथी युक्त जीवो खरेखर पुण्य – पापरूप
होय छे; शातावेदनीय, शुभ आयु, शुभ नाम तथा उच्च गोत्र ए पुण्यप्रकृति छे, बाकीनी
बधी पापप्रकृतिओ छे.
टीकाः — ‘‘पुण्णं पावं हवंति खलु जीवा’’ चिदानन्द एक सहज शुद्धस्वभावथी
जीवो पुण्य, पाप, बंध, मोक्ष आदि पर्यायरूप विकल्पोथी रहित होवा छतां पण
परंपराथी चाल्या आवता अनादिकर्मबंधरूप पर्यायथी खरेखर – स्पष्टपणे पुण्य अने
पापरूप थाय छे. केवा प्रकारना थईने? ‘‘सुहअसुहभावजुत्ता’’ उद्वममिथ्यात्वविषं भावय
दृष्टिं च कुरु परां भक्तिम् भावनमस्काररतो ज्ञाने युक्तो भव सदापि ।। पञ्च महाव्रतरक्षां
अतः ऊर्ध्वं षष्ठस्थले गाथापूर्वार्धेन पुण्यपापपदार्थद्वयस्वरूपमुत्तरार्धेन च
पुण्यपापप्रकृतिसंख्यां कथयामीत्यभिप्रायं मनसि धृत्वा भगवान् सूत्रमिदम् प्रतिपादयति : —
सुहअसुहभावजुत्ता पुण्णं पावं हवंति खलु जीवा ।
सादं सुहाउ णामं गोदं पुण्णं पराणि पावं च ।।३८।।
शुभाशुभभावयुक्ताः पुण्यं पापं भवन्ति खलु जीवाः ।
सातं शुभायुः नाम गोत्रं पुण्यं पराणि पापं च ।।३८।।
व्याख्या — ‘‘पुण्णं पावं हवंति खलु जीवा’’ चिदानन्दैकसहजशुद्धस्वभावत्वेन
पुण्यपापबन्धमोक्षादिपर्यायरूपविकल्परहिता अपि सन्तानागतानादिकर्मबन्धपर्यायेण पुण्यं पापं
च भवन्ति खलु स्फु टं जीवाः । कथंभूताः सन्तः ? ‘‘सुहअसुहभावजुत्ता’’ ‘‘उद्वममिथ्यात्वविषं
भावय दृष्टिं च कुरु परां भक्तिम् । भावनमस्काररतो ज्ञाने युक्तो भव सदापि ।१।
शुभ अर अशुभ भावजुत जीव, भाव पुण्य अरु पाप सदीव;
साता शुभ गोत्तर अरु नाम, आयु पुण्य, पर पाप नकाम. ३८.
सप्ततत्त्व-नवपदार्थ अधिकार [ १७५