kram pramāṇe mithyātva, rāg ādi vikalpamaḷonā pratyākhyānathī – ‘parihārathī’ visheṣhapaṇe
potānā ātmānī je ‘shuddhi’ arthāt nirmaḷatā chhe, te parihāravishuddhi chāritra chhe.
have, sūkṣhmasāmparāy chāritranun kathan kare chheḥ — sūkṣhma atīndriy
nijashuddhātmasamvedananā baḷathī sūkṣhmalobh nāmanā sāmparāyano – kaṣhāyano jyān pūrṇapaṇe
upasham ke kṣhay thāy chhe, te sūkṣhmasāmparāy chāritra chhe.
have, yathākhyāt chāritranun kathan kare chhe — ‘yathā’ arthāt jevun sahaj
shuddhasvabhāvapaṇāne līdhe, niṣhkampapaṇāne līdhe, niṣhkaṣhāy (kaṣhāy vinānun) ātmānun svarūp
chhe tevun ja je ‘ākhyāt’ arthāt kahevāmān āvyun chhe, te yathākhyāt chāritra chhe.
have, sāmāyikādi pāñch prakāranān chāritranun guṇasthānasvāmitva kahe chhe — pramatta,
apramatta, apūrvakaraṇ ane anivr̥uttikaraṇ nāmanān chār guṇasthānomān sāmāyikachāritra ane
chhedopasthāpan chāritra hoy chhe. parihāravishuddhi chāritra pramatta ane apramatta — e be
guṇasthānomān hoy chhe. sūkṣhmasāmparāy chāritra ek sūkṣhmasāmparāy (dashamā) guṇasthānamān ja
hoy chhe. yathākhyāt chāritra upashāntakaṣhāy, kṣhīṇakaṣhāy, sayogījin ane ayogījin
nāmanān chār guṇasthānomān hoy chhe.
have, sanyamanā pratipakṣhanun kathan kare chhe. dārshanik ādi agiyār pratimānā
bhedavāḷun, sanyamāsanyam nāmanun deshachāritra ek pāñchamā guṇasthānamān ja jāṇavun. asanyam
प्रत्याख्यानेन परिहारेण विशेषेण स्वात्मनः शुद्धिर्नैर्मल्यं परिहारविशुद्धिश्चारित्रमिति । अथ
सूक्ष्मसाम्परायचारित्रं कथयति । सूक्ष्मातीन्द्रियनिजशुद्धात्मसंवित्तिबलेन सूक्ष्मलोभाभिधान-
साम्परायस्य कषायस्य यत्र निरवशेषोपशमनं क्षपणं वा तत्सूक्ष्मसाम्परायचारित्रमिति । अथ
यथाख्यातचारित्रं कथयति — यथा सहजशुद्धस्वभावत्वेन निष्कम्पत्वेन निष्कषायमात्मस्वरूपं
तथैवाख्यातं कथितं यथाख्यातचारित्रमिति ।
इदानीं सामायिकादिचारित्रपञ्चकस्य गुणस्थानस्वामित्वं कथयति । प्रमत्ता-
प्रमत्तापूर्वानिवृत्तिसंज्ञगुणस्थानचतुष्टये सामायिकचारित्रं भवति छेदोपस्थापनं च, परिहार-
विशुद्धिस्तुप्रमत्ताप्रमत्तगुणस्थानद्वये, सूक्ष्मसांपरायचारित्रं पुनरेकस्मिन्नेव सूक्ष्मसाम्परायगुणस्थाने,
यथाख्यातचारित्रमुपशान्तकषायक्षीणकषायसयोगिजिनायोगिजिनाभिधानगुणस्थानचतुष्टये
भवतीति । अथ संयमप्रतिपक्षं कथयति — संयमासंयमसंज्ञं दार्शनिकाद्यैकादशभेदभिन्नं
देशचारित्रमेकस्मिन्नेव पञ्चमगुणस्थाने ज्ञातव्यम् । असंयमस्तु मिथ्यादृष्टिसासादन-
saptatattva-navapadārtha adhikār [ 165