Bruhad Dravya Sangrah-Gujarati (simplified iso15919 transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 184 of 272
PDF/HTML Page 196 of 284

 

background image
व्याख्या :‘‘जीवादीसद्दहणं सम्मत्तं’’ वीतरागसर्वज्ञप्रणीतशुद्धजीवादितत्त्वविषये
चलमलिनागाढरहितत्वेन श्रद्धानं रुचिर्निश्चय इदमेवेत्थमेवेति निश्चयबुद्धिः सम्यग्दर्शनम्
‘‘रूवमप्पणो तं तु’’ तच्चाभेदनयेन रूपं स्वरूपं तु; पुनः कस्य ? आत्मन आत्मपरिणाम
इत्यर्थः
तस्य सामर्थ्यं माहात्म्यं दर्शयति ‘‘दुरभिणिवेसविमुक्कं णाणं सम्मं खु होदि सदि
जह्मि’’ यस्मिन् सम्यक्त्वे सति ज्ञानं सम्यग् भवति स्फु टं कथम्भूतं सम्यग्भवति ?
‘‘दुरभिणिवेसविमुक्कं’’ चलितप्रतिपत्तिगच्छत्तृणस्पर्शशुक्तिकाशकलरजतविज्ञानसदृशैः संशय-
विभ्रमविमोहैर्मुक्तं रहितमित्यर्थः
ṭīkāḥ‘‘जीवादीसद्दहणं सम्मत्तं’’ vītarāgsarvagnapraṇīt shuddha jīvādi tattvomān
chaḷ, maḷ, agāḍh (doṣh) rahit shraddhāruchinishchay ane ‘ā ja chhe, āvī rīte ja chhe,’
evī nishchayabuddhi te samyagdarshan chhe. ‘‘रूवमप्पणो तं तु’’ ane te samyagdarshan abhedanayathī
svarūp chhe. konun svarūp chhe? ātmānun; te ātmānā pariṇām1 chhe, em artha chhe.
tenun (samyagdarshananun) sāmarthya ane māhātmya dekhāḍe chhe; ‘‘दुरभिणिवेसविमुक्कं णाणं सम्मं
खु होदि सदि जह्मि’’ je samyaktva thatān gnān pragaṭapaṇe samyak thaī jāy chhe. kevun samyak
thāy chhe? ‘‘दुरभिणिवेसविमुक्कं’’ chalāyamān sanshayagnān (arthāt ām hashe ke ām evā)
sanshayathī, gaman karatān tr̥uṇasparsha thatān ‘sheno sparsha thayo’ tenā anishchayarūp vibhramathī ane
‘chhīpanā ṭukaḍāmān, chāndīnun gnān thāy’ evā vimohathī
e traṇe doṣhothī rahit samyakgnān
thaī jāy chhe.
1. te ātmānā pariṇām hovāthī shuddha pariṇām chhe. samyagdarshan pragaṭ thatī vakhate ‘‘niṣhkriy chinmātrabhāvane
pāme chhe.’’ em shrī pravachanasār gāthā 80 pā-138 mān kahyun chhe te ja nirvikalpa dashā chhe. shrī
jayasenāchārya kahe chhe ke ‘‘āgamanī bhāṣhāthī adhaḥkaraṇ, apūrvakaraṇ, anivr̥uttikaraṇ nāmanā
pariṇāmavisheṣhonā baḷathī je visheṣhabhāv darshanamohano abhāv karavāne samartha chhe, temān potānā ātmāne
joḍe chhe. tyārapachhī nirvikalpa svarūpanī prāpti māṭe
jem paryāyarūpe motīnā dāṇā, guṇarūpe saphedī
ādi abhedanayathī ek hārarūp ja mālūm paḍe chhe tempūrve kahelān dravyaguṇparyāy abhedanayathī
ātmā ja chhe, evī bhāvanā karatān karatān darshanamohano andhakār naṣhṭa thaī jāy chhe.’’ (shrī pravachanasār
shrī jayasenāchārya ṭīkā pā. 138)
vaḷī, shrī pravachanasār gāthā 194nī ṭīkāmān paṇ nīchenā shabdomān te ja siddhāntanun pratipādan karyun
chhe. (pā. 358-359)
ṭīkāḥ‘‘yathokta vidhi vaḍe shuddhātmāne je dhruv jāṇe chhe tene temān ja pravr̥utti dvārā shuddhātmatattva
hoy chhe, tethī anant shaktivāḷā chinmātra paramaātmānun ekāgra sañchetandhyān hoy chhe ane tethī
184 ]
br̥uhaddravyasaṅgrah