अथ निर्विचिकित्सागुणं कथयति । भेदाभेदरत्नत्रयाराधकभव्यजीवानां
दुर्गन्धबीभत्सादिकं दृष्ट्वा धर्मबुद्ध्या कारुण्यभावेन वा यथायोग्यं विचिकित्सापरिहरणं
द्रव्यनिर्विचिकित्सागुणो भण्यते । यत्पुनर्जैनसमये सर्वं समीचीनं परं किन्तु वस्त्राप्रावरणं
जलस्नानादिकं च न कुर्वन्ति तदेव दूषणमित्यादिकुत्सितभावस्य विशिष्टविवेकबलेन परिहरणं
सा भाव निर्विचिकित्सा भण्यते । अस्य व्यवहारनिर्विचिकित्सागुणस्य विषय उद्दायन-
महाराजकथा रुक्मिणीमहादेवीकथा चागमप्रसिद्धा ज्ञातव्येति । निश्चयेन पुनस्तस्यैव व्यवहार-
निर्विचिकित्सागुणस्य बलेन समस्तद्वेषादिविकल्परूपकल्लोलमालात्यागेन निर्मलात्मानुभूति-
लक्षणे निजशुद्धात्मनि व्यवस्थानं निर्विचिकित्सागुण इति ।।३।।
इतः परं अमूढदृष्टिगुणं कथयति । वीतरागसर्वज्ञप्रणीतागमार्थाद्बहिर्भूतैः
कुदृष्टिभिर्यत्प्रणीतं धातुवादखन्यवादहरमेखलक्षुद्रविद्याव्यन्तरविकुर्वणादिकमज्ञानिजन-
चिच्चमत्कारोत्पादकं दृष्ट्वा श्रुत्वा च योऽसौ मूढभावेन धर्मबुद्ध्या तत्र रुचिं भक्तिं न कुरुते
स एव व्यवहारोऽमूढदृष्टिरुच्यते । तत्र चोत्तरमथुरायां उदुरुलिभट्टारकरेवतीश्राविकाचन्द्रप्रभनाम
have nirvichikitsāguṇ kahe chheḥ — bhedābhed ratnatrayanā ārādhak bhavya jīvonī
durgandh, kharāb ākr̥uti vagere dekhīne dharmabuddhithī athavā karuṇābhāvathī yogyatā pramāṇe
glāni tajavī tene dravya – nirvichikitsā guṇ kahe chhe. ‘‘jainamatamān badhī bābato sārī chhe
paṇ munine vastrarahitapaṇun tathā teo jaḷasnānādi nathī karatā te ja doṣh chhe’’ — evo
kutsit bhāv, vishiṣhṭa vivekabaḷ vaḍe tajavo te bhāv – nirvichikitsā kahevāy chhe. ā
vyavahār – nirvichikitsāguṇanā viṣhayamān uddāyan mahārājānī ane rukmiṇī mahādevīnī
kathā āgamaprasiddha jāṇavī. nishchayathī to, te ja vyavahār – nirvichikitsā guṇanā baḷathī1
samasta dveṣhādi vikalparūp taraṅgono tyāg karīne nirmaḷ ātmānubhūti jenun lakṣhaṇ chhe, evī
nij shuddhātmāmān sthiti te ja nirvichikitsāguṇ chhe. 3.
have āgaḷ, amūḍhadraṣhṭiguṇanun kathan kare chheḥ — vītarāg – sarvagnapraṇīt āgamanā
arthathī viparīt kudraṣhṭioe rachelān je rasāyaṇashāstra, khanijavidyā, haramekhal, kṣhudravidyā,
vyantar – vikurvaṇ vagere agnānīonā chittamān vismay utpanna karanār shāstro joīne ane
sāmbhaḷīne je koī jīv mūḍhatāthī temān dharmabuddhi vaḍe ruchi ke bhakti karato nathī, te ja
vyavahār – amūḍhadraṣhṭi kahevāy chhe. te viṣhayamān uttar mathurāmān uduruli bhaṭṭārak, revatī
1. vyavahār baḷ arthāt nimittakāraṇ.
mokṣhamārga adhikār [ 193