ଉଚାରୈ) ନ ବୋଲନା [ଵହ ସତ୍ଯ-ଅଣୁଵ୍ରତ କହଲାତା ହୈ . ]
ଭାଵାର୍ଥ : – ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରକେ ସମ୍ଯକ୍ଚାରିତ୍ର ପ୍ରଗଟ
କରନା ଚାହିଯେ . ଉସ ସମ୍ଯକ୍ଚାରିତ୍ରକେ ଦୋ ଭେଦ ହୈଂ– (୧) ଏକଦେଶ
(ଅଣୁ, ଦେଶ, ସ୍ଥୂଲ) ଚାରିତ୍ର ଔର (୨) ସର୍ଵଦେଶ (ସକଲ, ମହା, ସୂକ୍ଷ୍ମ)
ଚାରିତ୍ର . ଉନମେଂ ସକଲଚାରିତ୍ରକା ପାଲନ ମୁନିରାଜ କରତେ ହୈଂ ଔର
ଦେଶଚାରିତ୍ରକା ପାଲନ ଶ୍ରାଵକ କରତେ ହୈଂ . ଇସ ଚୌଥୀ ଢାଲମେଂ
ଦେଶଚାରିତ୍ରକା ଵର୍ଣନ କିଯା ଗଯା ହୈ . ସକଲଚାରିତ୍ରକା ଵର୍ଣନ ଛଠଵୀଂ
ଢାଲମେଂ କିଯା ଜାଯେଗା . ତ୍ରସ ଜୀଵୋଂକୀ ସଂକଲ୍ପୀ ହିଂସାକା ସର୍ଵଥା ତ୍ଯାଗ
କରକେ ନିଷ୍ପ୍ରଯୋଜନ ସ୍ଥାଵର ଜୀଵୋଂକା ଘାତ ନ କରନା ସୋ
୧ଅହିଂସା
ଅଣୁଵ୍ରତ ହୈ . ଦୂସରେକେ ପ୍ରାଣୋଂକୋ ଘାତକ, କଠୋର ତଥା ନିଂଦ୍ଯନୀଯ ଵଚନ
ନ ବୋଲନା [ତଥା ଦୂସରୋଂସେ ନ ବୁଲଵାନା, ନ ଅନୁମୋଦନା ସୋ ସତ୍ଯ-
ଅଣୁଵ୍ରତ ହୈ ] .
ଅଚୌର୍ଯାଣୁଵ୍ରତ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଣୁଵ୍ରତ, ପରିଗ୍ରହପରିମାଣାଣୁଵ୍ରତ ତଥା
ଦିଗ୍ଵ୍ରତକା ଲକ୍ଷଣ
ଜଲ-ମୃତିକା ଵିନ ଔର ନାହିଂ କଛୁ ଗହୈ ଅଦତ୍ତା .
ନିଜ ଵନିତା ଵିନ ସକଲ ନାରିସୋଂ ରହୈ ଵିରତ୍ତା ..
ଅପନୀ ଶକ୍ତି ଵିଚାର, ପରିଗ୍ରହ ଥୋରୋ ରାଖୈ .
ଦଶ ଦିଶ ଗମନ ପ୍ରମାଣ ଠାନ, ତସୁ ସୀମ ନ ନାଖୈ ..୧୧..
ଅନ୍ଵଯାର୍ଥ : – (ଜଲ-ମୃତିକା ଵିନ) ପାନୀ ଔର ମିଟ୍ଟୀକେ
ଟିପ୍ପଣୀ–(୧) ଅହିଂସାଣୁଵ୍ରତକା ଧାରଣ କରନେଵାଲା ଜୀଵ ‘‘ଯହ ଜୀଵ ଘାତ
କରନେ ଯୋଗ୍ଯ ହୈ, ମୈଂ ଇସେ ମାରୂଁ’’–ଇସପ୍ରକାର ସଂକଲ୍ପସହିତ କିସୀ ତ୍ରସ
ଜୀଵକୀ ସଂକଲ୍ପୀ ହିଂସା ନହୀଂ କରତା; କିନ୍ତୁ ଇସ ଵ୍ରତକା ଧାରୀ
ଆରମ୍ଭୀ, ଉଦ୍ଯୋଗିନୀ ତଥା ଵିରୋଧିନୀ ହିଂସାକା ତ୍ଯାଗୀ ନହୀଂ ହୋତା .
୧୧୦ ][ ଛହଢାଲା