ପର–ଆତ୍ମାସେ (ଜୀଵସେ) ଭିନ୍ନ ଵସ୍ତୁଓଂକୋ ପର କହା ଜାତା ହୈ .
ପରୋକ୍ଷ–ଜିସମେଂ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଦି ପରଵସ୍ତୁଏଁ ନିମିତ୍ତମାତ୍ର ହୈଂ, ଐସେ ଜ୍ଞାନକୋ
ପରୋକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ କହତେ ହୈଂ .
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ– (୧) ଆତ୍ମାକେ ଆଶ୍ରଯସେ ହୋନେଵାଲା ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯ ଜ୍ଞାନ .
(୨) ଅକ୍ଷପ୍ରତି–ଅକ୍ଷ = ଆତ୍ମା ଅଥଵା ଜ୍ଞାନ;
ପ୍ରତି = (ଅକ୍ଷକେ) ସନ୍ମୁଖ–ନିକଟ .
ପ୍ରତି + ଅକ୍ଷ = ଆତ୍ମାକେ ସମ୍ବନ୍ଧମେଂ ହୋ ଐସା .
ପର୍ଯାଯ–ଗୁଣୋଂକେ ଵିଶେଷ କାର୍ଯକୋ (ପରିଣମନକୋ) ପର୍ଯାଯ କହତେ ହୈଂ .
ଭୋଗ– ଵହ ଵସ୍ତୁ ଜିସେ ଏକ ହୀ ବାର ଭୋଗା ଜା ସକେ .
ମତିଜ୍ଞାନ–(୧) ପରାଶ୍ରଯକୀ ବୁଦ୍ଧି ଛୋଡ଼କର ଦର୍ଶନ-ଉପଯୋଗପୂର୍ଵକ
ସ୍ଵସନ୍ମୁଖତାସେ ପ୍ରଗଟ ହୋନେଵାଲେ ନିଜ-ଆତ୍ମାକେ ଜ୍ଞାନକୋ
ମତିଜ୍ଞାନ କହତେ ହୈଂ .
(୨) ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଁ ଔର ମନ ଜିସମେଂ ନିମିତ୍ତମାତ୍ର ହୈଂ ଐସେ ଜ୍ଞାନକୋ
ମତିଜ୍ଞାନ କହତେ ହୈଂ .
ମହାଵ୍ରତ–ହିଂସାଦି ପାଁଚ ପାପୋଂକା ସର୍ଵଥା ତ୍ଯାଗ .
(ନିଶ୍ଚଯସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନ-ଜ୍ଞାନ ଔର ଵୀତରାଗଚାରିତ୍ରରହିତ ମାତ୍ର
ଵ୍ଯଵହାରଵ୍ରତକେ ଶୁଭଭାଵକୋ ମହାଵ୍ରତ ନହୀଂ କହା ହୈ; କିନ୍ତୁ
ବାଲଵ୍ରତ-ଅଜ୍ଞାନଵ୍ରତ କହା ହୈ . )
ମନଃପର୍ଯଯଜ୍ଞାନ–ଦ୍ରଵ୍ଯ-କ୍ଷେତ୍ର-କାଲ-ଭାଵକୀ ମର୍ଯାଦାସେ ଦୂସରେକେ ମନମେଂ
ରହେ ହୁଏ ସରଲ ଅଥଵା ଗୂଢ଼ ରୂପୀ ପଦାର୍ଥୋଂକୋ ଜାନନେଵାଲା
ଜ୍ଞାନ .
କେଵଲଜ୍ଞାନ– ଜୋ ତୀନକାଲ ଔର ତୀନଲୋକଵର୍ତୀ ସର୍ଵ ପଦାର୍ଥୋଂକୋ
୧୨୪ ][ ଛହଢାଲା