( ਅਨਨ੍ਤਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਕ ✽ਸਰ੍ਵ ਦ੍ਰਵ੍ਯ-ਗੁਣ-ਪਰ੍ਯਾਯੋਂਕੋ ) ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ
ਸਮਯਮੇਂ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤ, ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਰੂਪਸੇ ਸ੍ਪਸ਼੍ਟ ਔਰ ਏਕ ਸਾਥ
ਜਾਨਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨ ਕਹਤੇ ਹੈਂ .
ਵਿਪਰ੍ਯਯ–ਵਿਪਰੀਤ ਜ੍ਞਾਨ . ਜੈਸੇ ਕਿ–ਸੀਪਕੋ ਚਾਁਦੀ ਜਾਨਨਾ ਔਰ
ਚਾਁਦੀਕੋ ਸੀਪ ਜਾਨਨਾ . ਅਥਵਾ ਸ਼ੁਭਾਸ੍ਰਵਸੇ ਵਾਸ੍ਤਵਮੇਂ
ਆਤ੍ਮਹਿਤ ਮਾਨਨਾ; ਦੇਹਾਦਿ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਕੋ ਸ੍ਵ-ਰੂਪ ਮਾਨਨਾ,
ਅਪਨੇਸੇ ਭਿਨ੍ਨ ਨ ਮਾਨਨਾ .
ਵ੍ਰਤ– ਸ਼ੁਭਕਾਰ੍ਯ ਕਰਨਾ ਔਰ ਅਸ਼ੁਭਕਾਰ੍ਯਕੋ ਛੋੜਨਾ ਸੋ ਵ੍ਰਤ ਹੈ ਅਥਵਾ
✽ਦ੍ਰਵ੍ਯ, ਗੁਣ, ਪਰ੍ਯਾਯੋਂਕੋ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀ ਭਗਵਾਨ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ; ਕਿਨ੍ਤੁ ਉਨਕੇ
ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤ ਧਰ੍ਮੋਂਕੋ ਨਹੀਂ ਜਾਨ ਸਕਤੇ–ਐਸਾ ਮਾਨਨਾ ਸੋ ਅਸਤ੍ਯ ਹੈ ਔਰ
ਵਹ ਅਨਨ੍ਤਕੋ ਅਥਵਾ ਮਾਤ੍ਰ ਆਤ੍ਮਾਕੋ ਹੀ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ; ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਕੋ
ਨਹੀਂ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ — ਐਸਾ ਮਾਨਨਾ ਭੀ ਨ੍ਯਾਯਸੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧ ਹੈ . (ਲਘੁ ਜੈਨ
ਸਿ. ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਕਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ ੮੭, ਪ੍ਰੁਸ਼੍ਠ ੨੬) ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨੀ ਭਗਵਾਨ
ਕ੍ਸ਼ਾਯੋਪਸ਼ਮਿਕ ਜ੍ਞਾਨਵਾਲੇ ਜੀਵੋਂਕੀ ਭਾਁਤਿ ਅਵਗ੍ਰਹ, ਈਹਾ, ਅਵਾਯ ਔਰ
ਧਾਰਣਾਰੂਪ ਕ੍ਰਮਸੇ ਨਹੀਂ ਜਾਨਤੇ; ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵ ਦ੍ਰਵ੍ਯ-ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ-ਕਾਲ-ਭਾਵ
ਕੋ ਯੁਗਪਤ੍ (ਏਕਸਾਥ) ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ — ਇਸਪ੍ਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਬ ਕੁਛ
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਵਰ੍ਤਤਾ ਹੈ . (ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ ਗਾਥਾ ੨੧ ਕੀ ਟੀਕਾ– ਭਾਵਾਰ੍ਥ .)
ਅਤਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਸੇ ਬਸ ਹੋਓ, ਅਨਿਵਾਰਿਤ (ਰੋਕਾ ਨ ਜਾ ਸਕੇ ਐਸਾ–
ਅਮਰ੍ਯਾਦਿਤ) ਜਿਸਕਾ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਹੈ — ਐਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਲਾ ਹੋਨੇਸੇ
ਕ੍ਸ਼ਾਯਿਕਜ੍ਞਾਨ (ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨ) ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਸਰ੍ਵਦਾ, ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ, ਸਰ੍ਵਥਾ,
ਸਰ੍ਵਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੈ . (ਪ੍ਰਵਚਨਸਾਰ ਗਾਥਾ ੪੭ ਕੀ ਟੀਕਾ .)
ਟਿਪ੍ਪਣੀ–ਸ਼੍ਰੁਤਜ੍ਞਾਨ, ਅਵਧਿਜ੍ਞਾਨ, ਮਨਃਪਰ੍ਯਯਜ੍ਞਾਨ ਔਰ ਕੇਵਲਜ੍ਞਾਨਸੇ ਸਿਦ੍ਧ
ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮੇਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਔਰ ਕ੍ਰਮਬਦ੍ਧ ਪਰ੍ਯਾਯੇਂ ਹੋਤੀ
ਹੈਂ — ਉਲ੍ਟੀ-ਸੀਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀਂ .
ਚੌਥੀ ਢਾਲ ][ ੧੨੫