హై . ] ౫. (రాగ-ద్వేష-కరతార) రాగ ఔర ద్వేష ఉత్పన్న కరనేవాలీ
(కథా) కథాఏఁ (కబహూఁ) కభీ భీ (న సునీజై) నహీం సుననా [సో
దుఃశ్రుతి అనర్థదండవ్రత కహా జాతా హై . ] (ఔర హు) తథా అన్య భీ
(అఘహేతు) పాపకే కారణ (అనరథ దండ) అనర్థదండ హైం (తిన్హైం) ఉన్హేం
భీ (న కీజై) నహీం కరనా చాహియే .
భావార్థ : – కిసీకే ధనకా నాశ, పరాజయ అథవా విజయ
ఆదికా విచార న కరనా సో పహలా అపధ్యాన-అనర్థదండవ్రత
కహలాతా హై .✽
(౧) హింసారూప పాపజనక వ్యాపార తథా ఖేతీ ఆదికా
ఉపదేశ న దేనా వహ పాపోపదేశ-అనర్థదండవ్రత హై .
(౨) ప్రమాదవశ హోకర పానీ ఢోలనా, జమీన ఖోదనా, వృక్ష
కాటనా, ఆగ లగానా–ఇత్యాదికా త్యాగ కరనా అర్థాత్ పాఁచ
స్థావరకాయకే జీవోంకీ హింసా న కరనా, ఉసే ప్రమాదచర్యా-
అనర్థదండవ్రత కహతే హైం .
(౩) యశ ప్రాప్తికే లియే, కిసీకే మాఁగనే పర హింసాకే కారణ-
భూత హథియార న దేనా సో హింసాదాన-అనర్థదండవ్రత కహలాతా హై .
(౪) రాగ-ద్వేష ఉత్పన్న కరనేవాలీ వికథా ఔర ఉపన్యాస యా
✽అనర్థదండ దూసరే భీ బహుతసే హైం . పాఁచ తో స్థూలతాకీ అపేక్షాసే
అథవా దిగ్దర్శనమాత్ర హైం . వే సబ పాపజనక హైం; ఇసలియే ఉనకా
త్యాగ కరనా చాహియే . పాపజనక నిష్ప్రయోజన కార్య అనర్థదండ
కహలాతా హై .
నిశ్చయసమ్యగ్దర్శన-జ్ఞానపూర్వక, పహలే దో కషాయోంకా అభావ హుఆ
హో ఉస జీవకో సచ్చే అణువ్రత హోతే హైం, నిశ్చయసమ్యగ్దర్శన న హో ఉసకే
వ్రతకో తో సర్వజ్ఞదేవనే బాలవ్రత కహా హై .
చౌథీ ఢాల ][ ౧౧౫