paramAtmA] [191
samyagdraShTine svabhAvanI ja ruchi chhe, rAganI ruchi nathI. AvA jagatshreShTha samyagdraShTi
avinAshI sukhanA nidhAn evA kevaLagnAnane shIghra prApta kare chhe.
samyagdraShTi jineshvaranA laghunandan chhe. banArasIdAsajI samayasAr nATakamAn lakhe chhe
‘bhedavignAn jagyo jinake ghaT, shItal chitta bhayo jim chandan, kelI kare shivamAragamen,
jagamAnhi jineshvarake laghunandan.’ munirAj moTA putra chhe ane samyagdraShTi nAnA putra chhe.
samyagdraShTinI AvI mahimA chhe te jyAn sudhI antaramAn khyAlamAn na Ave ane
potAnA kShayopasham gnAnanI ke rAganI mandatAnI adhikatA rahyAn kare, samyagdraShTi mArAthI
koI adhik mahAn chhe evun bahumAn na Ave tyAn sudhI tene svadravyano AshrayabhAv
pragaT thato nathI.
samyagdarshan sarva guNomAn mukhya guN chhe. ‘dansaNamUlo dhammo.’ dharmanun mUL
samyagdarshan chhe. tethI ja ahIn (svAdhyAyamandiramAn) kundakund AchAryanA chAr bol moTA
akSharamAn lakhyAn chhe. (1) dansaNamUlo dhammo. (2) dravyadraShTi te samyagdraShTi. (3)
darshanashuddhi te ja Atmasiddhi ane (4) pUrNatAne lakShe sharUAt te ja vAstavik
sharUAt chhe. chArey vAkya sAramAn sAr chhe.
dharma chAritra chhe paN tenun mUL samyagdarshan chhe. ane ‘मूलं नास्ति कुत्तो शाखा?
jyAn samyagdarshanarUpI mUL ja nathI tyAn vrat, tap, samvar, nirjarA AdinI shAkhA kyAthi
hoy? ekaDA vagar mInDA shun kAmanA? mukhyatA ekaDAnI chhe. ekaDA sahitanA mInDAnI
kimmat chhe tem samyaktva sahitanA gnAn ane chAritra muktinun kAraN chhe.
samyagdarshananun dhyey svarUpamAn chhe, draShTi dravyamAn chhe, pariNaman paN dravya taraph chhe
ane rAgathI mukta chhe tethI samyak draShTi krame krame mokSha taraph laI jAy chhe. arthAt
samyagdarshan abandhapariNAmanI ugratA taraph laI jAy chhe. kem ke abandhasvabhAvI dravyanI
draShTi thaI eTale pariNAm abandhasvabhAv taraph ja chhe ane abandhapariNAm te ja
mokShamArga chhe.
jem mUL vinA vRukSha hotun nathI tem samyaktva vinA dharma hoto nathI gnAn ghaNun
hoy paN samyagdarshan na hoy to te gnAnI, panDit nathI. ane ek deDakun bhale tene
navatattvanA nAmanI paN khabar na hoy paN AtmAno Ashray karIne samyagdarshan pragaT
karI shake chhe. A atIndriy AnandasvarUp te hun chhun, tenAthI viruddha dukh te hun nahi
eTalun samajAyun temAn badhun AvI gayun.
bhagavAn AtmAne atIndriy Anandano jyAn paryAyamAn sparsha thAy chhe tyAn navey
tattvanun gnAn thaI jAy chhe. atIndriy Anandanun vedan thatAn atIndriy gnAnAnandasvarUp
Akho AtmA te hun jIvadravya nirmaL paryAy pragaT thaI te samvar-nirjarA tattva,
AnandathI virUddha AkuLatArUp-dukharUp bhAv te Asrav-bandh tattva ane AnandamUrti
nijadravyathI judAn achetanadravya te ajIvadravya-Am navey tattvanun yathArtha gnAn
samyagdarshan thatAn ekasAthe thaI jAy chhe.
samayasAr chhaThThI gAthAmAn AtmAne paradravyathI bhinna upAsyamAn kahyo chhe. dvAdashAng