-
પાઁચવાઁ અધિકાર ][ ૧૫૫
તથા ઘર-ઘર યાચના કરકે આહાર લાના ઠહરાતે હૈં. સો પહલે તો યહ પૂછતે હૈં
કિ — યાચના ધર્મકા અઙ્ગ હૈ યા પાપકા અઙ્ગ હૈ? યદિ ધર્મકા અઙ્ગ હૈ તો માઁગનેવાલે સર્વ
ધર્માત્મા હુએ; ઔર પાપકા અઙ્ગ હૈ તો મુનિકે કિસ પ્રકાર સમ્ભવ હૈ?
ફિ ર યદિ તૂ કહેગા — લોભસે કુછ ધનાદિકકી યાચના કરેં તો પાપ હો; યહ તો ધર્મ
સાધનકે અર્થ શરીરકી સ્થિરતા કરના ચાહતે હૈં, ઇસલિયે આહારાદિકકી યાચના કરતે હૈં?
સમાધાનઃ — આહારાદિસે ધર્મ નહીં હોતા, શરીરકા સુખ હોતા હૈ; ઇસલિયે શરીરસુખકે
અર્થ અતિલોભ હોને પર યાચના કરતે હૈં. યદિ અતિલોભ ન હોતા તો આપ કિસલિયે માઁગતા?
વે હી દેતે તો દેતે, ન દેતે તો ન દેતે. તથા અતિલોભ હુઆ વહી પાપ હુઆ, તબ મુનિધર્મ
નષ્ટ હુઆ; દૂસરા ધર્મ ક્યા સાધેગા?
અબ વહ કહતા હૈ — મનમેં તો આહારકી ઇચ્છા હો ઔર યાચના ન કરે તો માયા-
કષાય હુઈ; ઔર યાચના કરને મેં હીનતા આતી હૈ સો ગર્વકે કારણ યાચના ન કરે તો
માનકષાય હુઈ. આહાર લેના થા સો માઁગ લિયા, ઇસમેં અતિલોભ ક્યા હુઆ ઔર ઇસસે
મુનિધર્મ કિસ પ્રકાર નષ્ટ હુઆ? સો કહો.
ઉસસે કહતે હૈં — જૈસે કિસી વ્યાપારીકો કમાનેકી ઇચ્છા મન્દ હૈ સો દુકાન પર તો
બૈઠે ઔર મનમેં વ્યાપાર કરનેકી ઇચ્છા ભી હૈ; પરન્તુ કિસીસે વસ્તુ લેન-દેનરૂપ વ્યાપાર કે
અર્થ પ્રાર્થના નહીં કરતા હૈ, સ્વયમેવ કોઈ આયે તો અપની વિધિ મિલને પર વ્યાપાર કરતા
હૈ તો ઉસકે લોભકી મન્દતા હૈ, માયા વ માન નહીં હૈ. માયા, માનકષાય તો તબ હોગી
જબ છલ કરનેકે અર્થ વ અપની મહંતતાકે અર્થ ઐસા સ્વાંગ કરે. પરન્તુ અચ્છે વ્યાપારીકે
ઐસા પ્રયોજન નહીં હૈ, ઇસલિયે ઉનકે માયા-માન નહીં કહતે. ઉસી પ્રકાર મુનિયોંકે
આહારાદિકકી ઇચ્છા મન્દ હૈ. વે આહાર લેને આતે હૈં, મનમેં આહાર લેનેકી ઇચ્છા ભી હૈ,
પરન્તુ આહારકે અર્થ પ્રાર્થના નહીં કરતે; સ્વયમેવ કોઈ દે તો અપની વિધિ મિલને પર આહાર
લેતે હૈં, વહાઁ ઉનકે લોભકી મન્દતા હૈ, માયા વ માન નહીં હૈ. માયા – માન તો તબ હોગા
જબ છલ કરનેકે અર્થ વ મહંતતાકે અર્થ ઐસા સ્વાંગ કરેં, પરન્તુ મુનિયોંકે ઐસે પ્રયોજન હૈં
નહીં, ઇસલિયે ઉનકે માયા – માન નહીં હૈ. યદિ ઇસી પ્રકાર માયા – માન હો, તો જો મન હી
દ્વારા પાપ કરતે હૈં, વચન – કાય દ્વારા નહીં કરતે; ઉન સબકે માયા ઠહરેગી ઔર જો ઉચ્ચપદવીકે
ધારક નીચવૃત્તિ અંગીકાર નહીં કરતે ઉન સબકે માન ઠહરેગા — ઐસા અનર્થ હોગા.
તથા તૂને કહા — ‘‘આહાર માંગનેમેં અતિલોભ ક્યા હુઆ?’’ સો અતિ કષાય હો તબ
લોકનિંદ્ય કાર્ય અંગીકાર કરકે ભી મનોરથ પૂર્ણ કરના ચાહતા હૈ; ઔર માઁગના લોકનિંદ્ય હૈ,