-
૨૬૬ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
અનાદિ મિથ્યાદૃષ્ટિકી દશા હોતી હૈ વૈસી ઇસકી ભી દશા હોતી હૈ. ગૃહીત-મિથ્યાત્વકો ભી
વહ ગ્રહણ કરતા હૈ ઔર નિગોદાદિમેં ભી રુલતા હૈ. ઇસકા કોઈ પ્રમાણ નહીં હૈ.
તથા કોઈ જીવ સમ્યક્ત્વસે ભ્રષ્ટ હોકર સાસાદન હોતા હૈ ઔર વહાઁ જઘન્ય એક સમય
ઉત્કૃષ્ટ છહ આવલી પ્રમાણ કાલ રહતા હૈ. ઉસકે પરિણામકી દશા વચન દ્વારા કહનેમેં નહીં
આતી. સૂક્ષ્મકાલ માત્ર કિસી જાતિકે કેવલજ્ઞાનગમ્ય પરિણામ હોતે હૈં. વહાઁ અનન્તાનુબન્ધીકા
તો ઉદય હોતા હૈ, મિથ્યાત્વકા ઉદય નહીં હોતા. સો આગમ-પ્રમાણસે ઉસકા સ્વરૂપ જાનના.
તથા કોઈ જીવ સમ્યક્ત્વસે ભ્રષ્ટ હોકર મિશ્રગુણસ્થાનકો પ્રાપ્ત હોતા હૈ. વહાઁ
મિશ્રમોહનીયકા ઉદય હોતા હૈ, ઇસકા કાલ મધ્યમ અન્તર્મુહૂર્તમાત્ર હૈ. સો ઇસકા ભી કાલ
થોડા હૈ, ઇસલિયે ઇસકે ભી પરિણામ કેવલજ્ઞાનગમ્ય હૈં. યહાઁ ઇતના ભાસિત હોતા હૈ કિ
જૈસે કિસીકો શિક્ષા દી; ઉસે વહ કુછ સત્ય ઔર કુછ અસત્ય એક હી કાલમેં માને; ઉસીપ્રકાર
તત્ત્વોંકા શ્રદ્ધાન-અશ્રદ્ધાન એક હી કાલમેં હો વહ મિશ્રદશા હૈ.
કિતને હી કહતે હૈં — ‘હમેં તો જિનદેવ તથા અન્ય દેવ સર્વ હી વન્દન કરને યોગ્ય
હૈં’ — ઇત્યાદિ મિશ્રશ્રદ્ધાનકો મિશ્રગુણસ્થાન કહતે હૈં, સો ઐસા નહીં હૈ; યહ તો પ્રત્યક્ષ
મિથ્યાત્વદશા હૈ. વ્યવહારરૂપ દેવાદિકકા શ્રદ્ધાન હોને પર ભી મિથ્યાત્વ રહતા હૈ, તબ ઇસકે
તો દેવ-કુદેવકા કુછ નિર્ણય હી નહીં હૈ; ઇસલિયે ઇસકે તો યહ વિનય મિથ્યાત્વ પ્રગટ હૈ —
ઐસા જાનના.
ઇસપ્રકાર સમ્યક્ત્વકે સન્મુખ મિથ્યાદૃષ્ટિયોંકા કથન કિયા, પ્રસંગ પાકર અન્ય ભી કથન
કિયા હૈ.
✾
ઇસપ્રકાર જૈનમતવાલે મિથ્યાદૃષ્ટિયોંકે સ્વરૂપકા નિરૂપણ કિયા.
યહાઁ છોટેપ્રકારકે મિથ્યાદૃષ્ટિયોંકા કથન કિયા હૈ. ઉસકા પ્રયોજન યહ જાનના કિ
ઉન પ્રકારોંકો પહિચાનકર અપનેમેં ઐસા દોષ હો તો ઉસે દૂર કરકે સમ્યક્શ્રદ્ધાની હોના ઔરોંકે
હી ઐસે દોષ દેખ-દેખકર કષાયી નહીં હોના; ક્યોંકિ અપના ભલા-બુરા તો અપને પરિણામોંસે
હૈ. ઔરોંકો તો રુચિવાન દેખેં તો કુછ ઉપદેશ દેકર ઉનકા ભી ભલા કરેં. ઇસલિયે અપને
પરિણામ સુધારનેકા ઉપાય કરના યોગ્ય હૈ; સર્વ પ્રકારકે મિથ્યાત્વભાવ છોડકર સમ્યગ્દૃષ્ટિ હોના
યોગ્ય હૈ; ક્યોંકિ સંસારકા મૂલ મિથ્યાત્વ હૈ, મિથ્યાત્વકે સમાન અન્ય પાપ નહીં હૈ.
એક મિથ્યાત્વ ઔર ઉસકે સાથ અનન્તાનુબન્ધીકા અભાવ હોને પર ઇકતાલીસ