-
આઠવાઁ અધિકાર ][ ૩૦૩
પોષણ કિયા હૈ; પરન્તુ રાગાદિ બઢાનેકા પ્રયોજન કહીં નહીં હૈ, ઇસલિયે જિનમતકા સર્વ કથન
નિર્દોષ હૈ. ઔર અન્યમતમેં કહીં રાગાદિ મિટાનેકે પ્રયોજન સહિત કથન કરતે હૈં, કહીં રાગાદિ
બઢાનેકે પ્રયોજન સહિત કથન કરતે હૈં; ઇસીપ્રકાર અન્ય ભી પ્રયોજનકી વિરુદ્ધતા સહિત કથન
કરતે હૈં, ઇસલિયે અન્યમતકા કથન સદોષ હૈ. લોકમેં ભી એક પ્રયોજનકા પોષણ કરનેવાલે
નાના કથન કહે ઉસે પ્રામાણિક કહા જાતા હૈ ઔર અન્ય-અન્ય પ્રયોજનકા પોષણ કરનેવાલી
બાત કરે ઉસે બાવલા કહતે હૈં.
તથા જિનમતમેં નાનાપ્રકારકે કથન હૈં સો ભિન્ન-ભિન્ન અપેક્ષા સહિત હૈં વહાઁ દોષ નહીં
હૈ. અન્યમતમેં એક હી અપેક્ષા સહિત અન્ય-અન્ય કથન કરતે હૈં વહાઁ દોષ હૈ. જૈસે –
જિનદેવકે વીતરાગભાવ હૈ ઔર સમવસરણાદિ વિભૂતિ ભી પાયી જાતી હૈ, વહાઁ વિરોધ નહીં
હૈ. સમવસરણાદિ વિભૂતિકી રચના ઇન્દ્રાદિક કરતે હૈં, ઉનકો ઉસમેં રાગાદિક નહીં હૈ, ઇસલિયે
દોનોં બાતેં સમ્ભવિત હૈં. ઔર અન્યમતમેં ઈશ્વરકો સાક્ષીભૂત વીતરાગ ભી કહતે હૈં તથા ઉસીકે
દ્વારા કિયે ગયે કામ-ક્રોધાદિભાવ નિરૂપિત કરતે હૈં, સો એક આત્માકો હી વીતરાગપના ઔર
કામ-ક્રોધાદિ ભાવ કૈસે સમ્ભવિત હૈં? ઇસીપ્રકાર અન્યત્ર જાનના.
તથા કાલદોષસે જિનમતમેં એક હી પ્રકારસે કોઈ કથન વિરુદ્ધ લિખે હૈં; સો યહ
તુચ્છબુદ્ધિયોંકી ભૂલ હૈ, કુછ મતમેં દોષ નહીં હૈ. વહાઁ ભી જિનમતકા અતિશય ઇતના હૈ
કિ પ્રમાણવિરુદ્ધ કથન કોઈ નહીં કર સકતા. કહીં સૌરીપુરમેં, કહી દ્વારાવતીમેં નેમિનાથ
સ્વામીકા જન્મ લિખા હૈ; સો કહીં ભી હો, પરન્તુ નગરમેં જન્મ હોના પ્રમાણવિરુદ્ધ નહીં હૈ,
આજ ભી હોતે દિખાઈ દેતે હૈં.
તથા અન્યમતમેં સર્વજ્ઞાદિક યથાર્થ જ્ઞાનિયોંકે રચે હુએ ગ્રન્થ બતલાતે હૈં, પરન્તુ ઉનમેં
પરસ્પર વિરુદ્ધતા ભાસિત હોતી હૈ. કહીં તો બાલબ્રહ્મચારીકી પ્રશંસા કરતે હૈં, કહીં કહતે
હૈં – ‘પુત્ર બિના ગતિ નહીં હોતી’ – સો દોનોં સચ્ચે કૈસે હોં? ઐસે કથન વહાઁ બહુત પાયે જાતે
હૈં. તથા ઉનમેં પ્રમાણવિરુદ્ધ કથન પાયે જાતે હૈં. જૈસે – ‘મુખમેં વીર્ય ગિરનેસે મછલીકે પુત્ર
હુઆ’, સો ઐસા ઇસ કાલમેં કિસીકે હોતા દિખાઈ નહીં દેતા ઔર અનુમાનસે ભી નહીં મિલતા –
ઐસે કથન ભી બહુત પાયે જાતે હૈં. યદિ યહાઁ સર્વજ્ઞાદિકકી ભૂલ માને તો વે કૈસે ભૂલેંગે?
ઔર વિરુદ્ધ કથન માનનેમેં નહીં આતા; ઇસલિયે ઉનકે મતમેં દોષ ઠહરાતે હૈં. ઐસા જાનકર
એક જિનમતકા હી ઉપદેશ ગ્રહણ કરને યોગ્ય હૈ.
અનુયોગોંકા અભ્યાસક્રમ
વહાઁ પ્રથમાનુયોગાદિકા અભ્યાસ કરના. પહલે ઇસકા અભ્યાસ કરના, ફિ ર ઇસકા