Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 292 of 350
PDF/HTML Page 320 of 378

 

background image
-
૩૦૨ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
ન જાનકર કથન નહીં કિયા. ફિ ર વે સાથ મનુષ્યપર્યાયમેં ઉત્પન્ન હુએ. ઇસપ્રકાર વિધિ
મિલાનેસે વિરોધ દૂર હોતા હૈ. ઇસીપ્રકાર અન્યત્ર વિધિ મિલા લેના.
ફિ ર પ્રશ્ન હૈ કિ ઇસપ્રકારકે કથનોંમેં ભી કિસી પ્રકાર વિધિ મિલતી હૈ. પરન્તુ
કહીં નેમિનાથ સ્વામીકા સૌરીપુરમેં, કહીં દ્વારાવતીમેં જન્મ કહા; તથા રામચન્દ્રાદિકકી કથા અન્ય-
અન્ય પ્રકારસે લિખી હૈ ઇત્યાદિ; એકેન્દ્રિયાદિકો કહીં સાસાદન ગુણસ્થાન લિખા, કહીં નહીં
લિખા ઇત્યાદિ;
ઇન કથનોંકી વિધિ કિસપ્રકાર મિલેગી?
ઉત્તરઃઇસપ્રકાર વિરોધ સહિત કથન કાલદોષસે હુએ હૈં. ઇસ કાલમેં પ્રત્યક્ષજ્ઞાની
વ બહુશ્રુતોંકા તો અભાવ હુઆ ઔર અલ્પબુદ્ધિ ગ્રંથ કરનેકે અધિકારી હુએ ઉનકો ભ્રમસે કોઈ
અર્થ અન્યથા ભાસિત હુઆ ઉસકો ઐસે લિખા; અથવા ઇસ કાલમેં કિતને હી જૈનમતમેં ભી
કષાયી હુએ હૈં સો ઉન્હોંને કોઈ કારણ પાકર અન્યથા કથન લિખે હૈં. ઇસપ્રકાર અન્યથા
કથન હુએ, ઇસલિયે જૈનશાસ્ત્રોંમેં વિરોધ ભાસિત હોને લગા.
જહાઁ વિરોધ ભાસિત હો વહાઁ ઇતના કરના કિ યહ કથન કરનેવાલે બહુત પ્રામાણિક
હૈં યા યહ કથન કરનેવાલે બહુત પ્રામાણિક હૈં? ઐસે વિચાર કરકે બડે આચાર્યાદિકોંકા કહા
હુઆ કથન પ્રમાણ કરના. તથા જિનમતકે બહુત શાસ્ત્ર હૈં ઉનકી આમ્નાય મિલાના. જો
કથન પરમ્પરા આમ્નાયસે મિલે ઉસ કથનકો પ્રમાણ કરના. ઇસ પ્રકાર વિચાર કરને પર ભી
સત્ય-અસત્યકા નિર્ણય ન હો સકે તો ‘જૈસે કેવલીકો ભાસિત હુએ હૈં વૈસે પ્રમાણ હૈં’ ઐસા
માન લેના, ક્યોંકિ દેવાદિકકા વ તત્ત્વોંકા નિર્ધાર હુએ બિના તો મોક્ષમાર્ગ હોતા નહીં હૈ.
ઉસકા તો નિર્ધાર ભી હો સકતા હૈ, ઇસલિયે કોઈ ઉનકા સ્વરૂપ વિરુદ્ધ કહે તો આપકો
હીે ભાસિત હો જાયેગા. તથા અન્ય કથનકા નિર્ધાર ન હો, યા સંશયાદિ રહેં, યા અન્યથા
ભી જાનપના હો જાયે; ઔર કેવલીકા કહા પ્રમાણ હૈ
ઐસા શ્રદ્ધાન રહે તો મોક્ષમાર્ગમેં વિઘ્ન
નહીં હૈ, ઐસા જાનના.
યહાઁ કોઈ તર્ક કરે કિ જૈસે નાનાપ્રકારકે કથન જિનમતમેં કહે હૈં વૈસે અન્યમતમેં
ભી કથન પાયે જાતે હૈં. સો અપને મતકે કથનકા તો તુમને જિસ-તિસપ્રકાર સ્થાપન કિયા
ઔર અન્યમતમેં ઐસે કથનકો તુમ દોષ લગાતે હો? યહ તો તુમ્હેં રાગ-દ્વેષ હૈ?
સમાધાનઃકથન તો નાનાપ્રકારકે હોં ઔર એક હી પ્રયોજનકા પોષણ કરેં તો કોઈ
દોષ નહીં, પરન્તુ કહીં કિસી પ્રયોજનકા ઔર કહીં કિસી પ્રયોજનકા પોષણ કરેં તો દોષ
હી હૈ. અબ, જિનમતમેં તો એક રાગાદિ મિટાનેકા પ્રયોજન હૈ; ઇસલિયે કહીઁ બહુત રાગાદિ
છુડાકર થોડે રાગાદિ કરાનેકે પ્રયોજનકા પોષણ કિયા હૈ, કહીં સર્વ રાગાદિ મિટાનેકે પ્રયોજનકા