-
આઠવાઁ અધિકાર ][ ૩૦૫
નૌવાઁ અધિકાર
મોક્ષમાર્ગકા સ્વરૂપ
દોહા — શિવ ઉપાય કરતેં પ્રથમ, કારન મંગલરૂપ.
વિઘન વિનાશક સુખકરન, નમૌં શુદ્ધ શિવભૂપ..
અબ, મોક્ષમાર્ગકા સ્વરૂપ કહતે હૈં. પ્રથમ, મોક્ષમાર્ગકે પ્રતિપક્ષી જો મિથ્યાદર્શનાદિકા
ઉનકા સ્વરૂપ બતલાયા – ઉન્હેં તો દુઃખકા કારણ જાનકર, હેય માનકર ઉનકા ત્યાગ કરના.
તથા બીચમેં ઉપદેશકા સ્વરૂપ બતલાયા ઉસે જાનકર ઉપદેશકો યથાર્થ સમઝના. અબ, મોક્ષકે
માર્ગ જો સમ્યગ્દર્શનાદિ ઉનકા સ્વરૂપ બતલાતે હૈં – ઉન્હેં સુખરૂપ, સુખકા કારણ જાનકર, ઉપાદેય
માનકર અંગીકાર કરના; ક્યોંકિ આત્માકા હિત મોક્ષ હી હૈ; ઉસીકા ઉપાય આત્માકા કર્તવ્ય
હૈ; ઇસલિયે ઉસીકા ઉપદેશ યહાઁ દેતે હૈં.
આત્માકા હિત મોક્ષ હી હૈ
વહાઁ, આત્માકા હિત મોક્ષ હી હૈ અન્ય નહીં; — ઐસા નિશ્ચય કિસપ્રકાર હોતા હૈ સો
કહતે હૈં.
આત્માકે નાનાપ્રકાર ગુણ-પર્યાયરૂપ અવસ્થાએઁ પાયી જાતી હૈં; ઉનમેં અન્ય તો કોઈ
અવસ્થા હો, આત્માકા કુછ બિગાડ-સુધાર નહીં હૈ; એક દુઃખ-સુખ અવસ્થાસે બિગાડ-સુધાર હૈ.
યહાઁ કુછ હેતુ – દૃષ્ટાન્ત નહીં ચાહિયે; પ્રત્યક્ષ ઐસા હી પ્રતિભાસિત હોતા હૈ.
લોકમેં જિતને આત્મા હૈં ઉનકે એક ઉપાય યહ પાયા જાતા હૈ કિ દુઃખ ન હો, સુખ
હો; તથા અન્ય ભી જિતને ઉપાય કરતે હૈં વે સબ એક ઇસી પ્રયોજનસહિત કરતે હૈં દૂસરા
પ્રયોજન નહીં હૈ. જિનકે નિમિત્તસે દુઃખ હોતા જાનેં ઉનકો દૂર કરનેકા ઉપાય કરતે હૈં
ઔર જિનકે નિમિત્ત સુખ હોતા જાનેં ઉનકે હોનેકા ઉપાય કરતે હૈં.
તથા સંકોચ – વિસ્તાર આદિ અવસ્થા ભી આત્માકે હી હોતી હૈ, વ અનેક પરદ્રવ્યોંકા
ભી સંયોગ મિલતા હૈ; પરન્તુ જિનસે સુખ-દુઃખ હોતા ન જાને, ઉનકે દૂર કરનેકા વ હોનેકા
કુછ ભી ઉપાય કોઈ નહીં કરતા.
સો યહાઁ આત્મદ્રવ્યકા ઐસા હી સ્વભાવ જાનના. ઔર તો સર્વ અવસ્થાઓંકો સહ
સકતા હૈ, એક દુઃખકો નહીં સહ સકતા. પરવશતાસે દુઃખ હો તો યહ ક્યા કરે, ઉસે