-
ସାତଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୨୫
ନାମ ନହୀଂ ଜାନତା, ପରନ୍ତୁ ଉନକେ ସ୍ଵରୂପକୋ ପହିଚାନତା ହୈ; ଉସୀ ପ୍ରକାର ତୁଚ୍ଛବୁଦ୍ଧି ଜୀଵାଦିକକା
ନାମ ନହୀଂ ଜାନତେ, ପରନ୍ତୁ ଉନକେ ସ୍ଵରୂପକୋ ପହିଚାନତେ ହୈଂ କି ‘ଯହ ମୈଂ ହୂଁ; ଯେ ପର ହୈ, ଯେ ଭାଵ
ବୁରେ ହୈଂ, ଯେ ଭଲେ ହୈଂ’; — ଇସ ପ୍ରକାର ସ୍ଵରୂପକୋ ପହିଚାନେ ଉସକା ନାମ ଭାଵ ଭାସନା ହୈ. ଶିଵଭୂତି
ମୁନି ଜୀଵାଦିକକା ନାମ ନହୀଂ ଜାନତେ ଥେ, ଔର ‘ତୁଷମାଷଭିନ୍ନ’୧ ଐସା ରଟନେ ଲଗେ. ସୋ ଯହ
ସିଦ୍ଧାନ୍ତକା ଶବ୍ଦ ଥା ନହୀଂ; ପରନ୍ତୁ ସ୍ଵ-ପରକେ ଭାଵରୂପ ଧ୍ଯାନ କିଯା, ଇସଲିଯେ କେଵଲୀ ହୁଏ. ଔର
ଗ୍ଯାରହ ଅଂଗକେ ପାଠୀ ଜୀଵାଦିତତ୍ତ୍ଵୋଂକେ ଵିଶେଷ ଭେଦ ଜାନତେ ହୈଂ; ପରନ୍ତୁ ଭାଵ ଭାସିତ ନହୀଂ ହୋତା,
ଇସଲିଯେ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି ହୀ ରହତେ ହୈଂ.
ଅବ, ଇସକେ ତତ୍ତ୍ଵଶ୍ରଦ୍ଧାନ କିସ ପ୍ରକାର ହୋତା ହୈ ସୋ କହତେ ହୈଂଃ —
ଜୀଵ-ଅଜୀଵତତ୍ତ୍ଵକା ଅନ୍ଯଥାରୂପ
ଜିନଶାସ୍ତ୍ରୋଂସେ ଜୀଵକେ ତ୍ରସ-ସ୍ଥାଵରାଦିରୂପ ତଥା ଗୁଣସ୍ଥାନ-ମାର୍ଗଣାଦିରୂପ ଭେଦକୋ ଜାନତା ହୈ,
ଅଜୀଵକେ ପୁଦ୍ଗଲାଦି ଭେଦୋଂକୋ ତଥା ଉନକେ ଵର୍ଣାଦି ଵିଶେଷୋଂକୋ ଜାନତା ହୈ, ପରନ୍ତୁ ଅଧ୍ଯାତ୍ମଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ
ଭେଦଵିଜ୍ଞାନକୋ କାରଣଭୂତ ଵ ଵୀତରାଗଦଶା ହୋନେକୋ କାରଣଭୂତ ଜୈସା ନିରୂପଣ କିଯା ହୈ ଵୈସା ନହୀଂ
ଜାନତା.
ତଥା କିସୀ ପ୍ରସଂଗଵଶ ଉସୀ ପ୍ରକାର ଜାନନା ହୋ ଜାଯେ ତବ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାର ଜାନ ତୋ ଲେତା
ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଅପନେକୋ ଆପରୂପ ଜାନକର ପରକା ଅଂଶ ଭୀ ଅପନେମେଂ ନ ମିଲାନା ଔର ଅପନା ଅଂଶ
ଭୀ ପରମେଂ ନ ମିଲାନା ଐସା ସଚ୍ଚା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ନହୀଂ କରତା ହୈ. ଜୈସେ ଅନ୍ଯ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି ନିର୍ଧାର ବିନା
ପର୍ଯାଯବୁଦ୍ଧିସେ ଜାନପନେମେଂ ଵ ଵର୍ଣାଦିମେଂ ଅହଂବୁଦ୍ଧି ଧାରଣ କରତେ ହୈଂ; ଉସୀ ପ୍ରକାର ଯହ ଭୀ ଆତ୍ମାଶ୍ରିତ
ଜ୍ଞାନାଦିମେଂ ତଥା ଶରୀରାଶ୍ରିତ ଉପଦେଶ – ଉପଵାସାଦି କ୍ରିଯାଓଂମେଂ ଅପନତ୍ଵ ମାନତା ହୈ.
ତଥା କଭୀ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାର ସଚ୍ଚୀ ବାତ ବନାତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଅଂତରଂଗ ନିର୍ଧାରରୂପ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ନହୀଂ
ହୈ. ଇସଲିଯେ ଜିସ ପ୍ରକାର ମତଵାଲା ମାତାକୋ ମାତା ଭୀ କହେ ତୋ ଵହ ସଯାନା ନହୀଂ ହୈ; ଉସୀ
ପ୍ରକାର ଇସେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵୀ ନହୀଂ କହତେ.
ତଥା ଜୈସେ କିସୀ ଔରକୀ ହୀ ବାତେଂ କର ରହା ହୋ, ଉସ ପ୍ରକାରସେ ଆତ୍ମାକା କଥନ କରତା
ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଯହ ଆତ୍ମା ‘ମୈଂ ହୂଁ’ — ଐସା ଭାଵ ଭାସିତ ନହୀଂ ହୋତା.
ତଥା ଜୈସେ କିସୀ ଔରକୋ ଔରସେ ଭିନ୍ନ ବତଲାତା ହୋ, ଉସ ପ୍ରକାର ଆତ୍ମା ଔର ଶରୀରକୀ
ଭିନ୍ନତା ପ୍ରରୂପିତ କରତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ମୈଂ ଇନ ଶରୀରାଦିକସେ ଭିନ୍ନ ହୂଁ — ଐସା ଭାଵ ଭାସିତ ନହୀଂ ହୋତା.
ତଥା ପର୍ଯାଯମେଂ ଜୀଵ-ପୁଦ୍ଗଲକେ ପରସ୍ପର ନିମିତ୍ତସେ ଅନେକ କ୍ରିଯାଏଁ ହୋତୀ ହୈଂ, ଉନ୍ହେଂ ଦୋନୋଂ ଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକେ
୧. ତୁସମାସଂ ଘୋସଂତୋ ଭାଵଵିସୁଦ୍ଧୋ ମହାଣୁଭାଵୋ ଯ.
ଣାମେଣ ଯ ସିଵଭୂଈ କେଵଲଣାଣୀ ଫୁ ଡଂ ଜାଓ.. (ଭାଵପାହୁଡ଼ — ୫୩)