-
୨୬୨ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ହୈ, ଉସକା ଉଦଯ ମିଟେ ତୋ ପ୍ରତୀତି ହୋ ଜାଯେ, ନ ମିଟେ ତୋ ନହୀଂ ହୋ; — ଐସା ନିଯମ ହୈ. ଉସକା
ଉଦ୍ଯମ ତୋ ତତ୍ତ୍ଵଵିଚାର କରନା ମାତ୍ର ହୀ ହୈ.
ତଥା ପାଁଚଵୀଂ କରଣଲବ୍ଧି ହୋନେ ପର ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୋ ହୀ ହୋ — ଐସା ନିଯମ ହୈ. ସୋ ଜିସକେ
ପହଲେ କହୀ ହୁଈ ଚାର ଲବ୍ଧିଯାଁ ତୋ ହୁଈ ହୋଂ ଔର ଅଂତର୍ମୁହୂର୍ତ ପଶ୍ଚାତ୍ ଜିସକେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୋନା ହୋ
ଉସୀ ଜୀଵକେ କରଣଲବ୍ଧି ହୋତୀ ହୈ.
ସୋ ଇସ କାରଣଲବ୍ଧିଵାଲେକେ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକ ତୋ ଇତନା ହୀ ଉଦ୍ଯମ ହୋତା ହୈ କି ଉସ ତତ୍ତ୍ଵଵିଚାରମେଂ
ଉପଯୋଗକୋ ତଦ୍ରୂପ ହୋକର ଲଗାଯେ, ଉସସେ ସମଯ-ସମଯ ପରିଣାମ ନିର୍ମଲ ହୋତେ ଜାତେ ହୈ. ଜୈସେ – କିସୀକୋ
ଶିକ୍ଷାକା ଵିଚାର ଐସା ନିର୍ମଲ ହୋନେ ଲଗା କି ଜିସସେ ଉସକୋ ଶୀଘ୍ର ହୀ ଉସକୀ ପ୍ରତୀତି ହୋ ଜାଯେଗୀ;
ଉସୀ ପ୍ରକାର ତତ୍ତ୍ଵୋପଦେଶକା ଵିଚାର ଐସା ନିର୍ମଲ ହୋନେ ଲଗା କି ଜିସସେ ଉସକୋ ଶୀଘ୍ର ହୀ ଉସକା
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋ ଜାଯେଗା. ତଥା ଇନ ପରିଣାମୋଂକା ତାରତମ୍ଯ କେଵଲଜ୍ଞାନ ଦ୍ଵାରା ଦେଖା, ଉସକା ନିରୂପଣ
କରଣାନୁଯୋଗମେଂ କିଯା ହୈ.
ଇସ କରଣଲବ୍ଧିକେ ତୀନ ଭେଦ ହୈଂ — ଅଧଃକରଣ, ଅପୂର୍ଵକରଣ, ଅନିଵୃତ୍ତିକରଣ. ଇନକା
ଵିଶେଷ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ ତୋ ଲବ୍ଧିସାର ଶାସ୍ତ୍ରମେଂ କିଯା ହୈ ଵହାଁସେ ଜାନନା. ଯହାଁ ସଂକ୍ଷେପମେଂ କହତେ ହୈଂ.
ତ୍ରିକାଲଵର୍ତୀ ସର୍ଵ କରଣଲବ୍ଧିଵାଲେ ଜୀଵୋଂକେ ପରିଣାମୋଂକୀ ଅପେକ୍ଷା ଯେ ତୀନ ନାମ ହୈଂ. ଵହାଁ କରଣ
ନାମ ତୋ ପରିଣାମକା ହୈ.
ଜହାଁ ପହଲେ ଔର ପିଛଲେ ସମଯୋଂକେ ପରିଣାମ ସମାନ ହୋଂ ସୋ ଅଧଃକରଣ ହୈ.୧ ଜୈସେ —
କିସୀ ଜୀଵକେ ପରିଣାମ ଉସ କରଣକେ ପହଲେ ସମଯମେଂ ଅଲ୍ପ ଵିଶୁଦ୍ଧତାସହିତ ହୁଏ, ପଶ୍ଚାତ୍ ସମଯ-
ସମଯ ଅନନ୍ତଗୁନୀ ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ ବଢ଼ତେ ଗଯେ, ତଥା ଉସକେ ଦ୍ଵିତୀଯ-ତୃତୀଯ ଆଦି ସମଯୋଂମେଂ ଜୈସେ ପରିଣାମ
ହୋଂ ଵୈସେ କିନ୍ହୀଂ ଅନ୍ଯ ଜୀଵୋଂକେ ପ୍ରଥମ ସମଯମେଂ ହୀ ହୋଂ ଔର ଉନକେ ଉସସେ ସମଯ-ସମଯ ଅନନ୍ତଗୁନୀ
ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ ବଢ଼ତେ ହୋଂ — ଇସପ୍ରକାର ଅଧଃପ୍ରଵୃତ୍ତିକରଣ ଜାନନା.
ତଥା ଜିସମେଂ ପହଲେ ଔର ପିଛଲେ ସମଯୋଂକେ ପରିଣାମ ସମାନ ନ ହୋଂ, ଅପୂର୍ଵ ହୀ ହୋଂ, ଵହ
ଅପୂର୍ଵକରଣ ହୈ. ଜୈସେ କି ଉସ କରଣକେ ପରିଣାମ ଜୈସେ ପହଲେ ସମଯମେଂ ହୋଂ ଵୈସେ କିସୀ ଭୀ ଜୀଵକେ
ଦ୍ଵିତୀଯାଦି ସମଯୋଂମେଂ ନହୀଂ ହୋତେ, ବଢ଼ତେ ହୀ ହୋତେ ହୈଂ; ତଥା ଯହାଁ ଅଧଃକରଣଵତ୍ ଜିନ ଜୀଵୋଂକେ କରଣକା
ପହଲା ସମଯ ହୀ ହୋ, ଉନ ଅନେକ ଜୀଵୋଂକେ ପରିଣାମ ପରସ୍ପର ସମାନ ଭୀ ହୋତେ ହୈଂ ଔର ଅଧିକ-
ହୀନ ଵିଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ଭୀ ହୋତେ ହୈଂ; ପରନ୍ତୁ ଯହାଁ ଇତନା ଵିଶେଷ ହୁଆ କି ଇସକୀ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାସେ ଭୀ
ଦ୍ଵିତୀଯାଦି ସମଯଵାଲେକେ ଜଘନ୍ଯ ପରିଣାମ ଭୀ ଅନନ୍ତଗୁନୀ ଵିଶୁଦ୍ଧତା ସହିତ ହୀ ହୋତେ ହୈଂ. ଇସୀପ୍ରକାର
୧. ଲବ୍ଧିସାର, ଗାଥା ୩୫