-
୨୬୮ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ଆଠଵାଁ ଅଧିକାର
ଉପଦେଶକା ସ୍ଵରୂପ
ଅବ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି ଜୀଵୋଂକୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକା ଉପଦେଶ ଦେକର ଉନକା ଉପକାର କରନା ଯହୀ ଉତ୍ତମ
ଉପକାର ହୈ. ତୀର୍ଥଂକର, ଗଣଧରାଦିକ ଭୀ ଐସା ହୀ ଉପକାର କରତେ ହୈଂ; ଇସଲିଯେ ଇସ ଶାସ୍ତ୍ରମେଂ ଭୀ
ଉନ୍ହୀଂକେ ଉପଦେଶାନୁସାର ଉପଦେଶ ଦେତେ ହୈଂ.
ଵହାଁ ଉପଦେଶକା ସ୍ଵରୂପ ଜାନନେକେ ଅର୍ଥ କୁଛ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରତେ ହୈଂ; କ୍ଯୋଂକି ଉପଦେଶକୋ ଯଥାଵତ୍
ନ ପହିଚାନେ ତୋ ଅନ୍ଯଥା ମାନକର ଵିପରୀତ ପ୍ରଵର୍ତନ କରେ. ଇସଲିଯେ ଉପଦେଶକା ସ୍ଵରୂପ କହତେ ହୈଂ.
ଜିନମତମେଂ ଉପଦେଶ ଚାର ଅନୁଯୋଗକେ ଦ୍ଵାରା ଦିଯା ହୈ. ପ୍ରଥମାନୁଯୋଗ, କରଣାନୁଯୋଗ,
ଚରଣାନୁଯୋଗ, ଦ୍ରଵ୍ଯାନୁଯୋଗ – ଯହ ଚାର ଅନୁଯୋଗ ହୈଂ.
ଵହାଁ ତୀର୍ଥଂକର – ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ଆଦି ମହାନ ପୁରୁଷୋଂକେ ଚାରିତ୍ରକା ଜିସମେଂ ନିରୂପଣ କିଯା ହୋ ଵହ
ପ୍ରଥମାନୁଯୋଗ୧ହୈ. ତଥା ଗୁଣସ୍ଥାନ – ମାର୍ଗଣାଦିରୂପ ଜୀଵକା ଵ କର୍ମୋଂକା ଵ ତ୍ରିଲୋକାଦିକକା ଜିସମେଂ
ନିରୂପଣ ହୋ ଵହ କରଣାନୁଯୋଗ୨ ହୈ. ତଥା ଗୃହସ୍ଥ-ମୁନିକେ ଧର୍ମ-ଆଚରଣ କରନେକା ଜିସମେଂ ନିରୂପଣ
ହୋ ଵହ ଚରଣାନୁଯୋଗ୩ ହୈ. ତଥା ଷଟ୍ଦ୍ରଵ୍ଯ, ସପ୍ତତତ୍ତ୍ଵାଦିକକା ଵ ସ୍ଵ-ପରଭେଦ-ଵିଜ୍ଞାନାଦିକକା ଜିସମେଂ
ନିରୂପଣ ହୋ ଵହ ଦ୍ରଵ୍ଯାନୁଯୋଗ୪ ହୈ.
ଅନୁଯୋଗୋଂକା ପ୍ରଯୋଜନ
ଅବ ଇନକା ପ୍ରଯୋଜନ କହତେ ହୈଂଃ –
ପ୍ରଥମାନୁଯୋଗକା ପ୍ରଯୋଜନ
ପ୍ରଥମାନୁଯୋଗମେଂ ତୋ ସଂସାରକୀ ଵିଚିତ୍ରତା, ପୁଣ୍ଯ-ପାପକା ଫଲ, ମହନ୍ତ ପୁରୁଷୋଂକୀ ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଇତ୍ଯାଦି
ନିରୂପଣସେ ଜୀଵୋଂକୋ ଧର୍ମମେଂ ଲଗାଯା ହୈ. ଜୋ ଜୀଵ ତୁଚ୍ଛବୁଦ୍ଧି ହୋଂ ଵେ ଭୀ ଉସସେ ଧର୍ମସନ୍ମୁଖ ହୋତେ
ହୈଂ; କ୍ଯୋଂକି ଵେ ଜୀଵ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନିରୂପଣକୋ ନହୀଂ ପହିଚାନତେ, ଲୌକିକ କଥାଓଂକୋ ଜାନତେ ହୈଂ, ଵହାଁ
ଉନକା ଉପଯୋଗ ଲଗତା ହୈ. ତଥା ପ୍ରଥମାନୁଯୋଗମେଂ ଲୌକିକ ପ୍ରଵୃତ୍ତିରୂପ ନିରୂପଣ ହୋନେସେ ଉସେ ଵେ ଭଲୀ-
ଭାଁତି ସମଝ ଜାତେ ହୈଂ. ତଥା ଲୋକମେଂ ତୋ ରାଜାଦିକକୀ କଥାଓଂମେଂ ପାପକା ପୋଷଣ ହୋତା ହୈ. ଯହାଁ
ମହନ୍ତପୁରୁଷ ରାଜାଦିକକୀ କଥାଏଁ ତୋ ହୈଂ, ପରନ୍ତୁ ପ୍ରଯୋଜନ ଜହାଁ-ତହାଁ ପାପକୋ ଛୁଡ଼ାକର ଧର୍ମମେଂ ଲଗାନେକା
୧. ରତ୍ନକରଣ୍ଡ ୨-୨; ୨. ରତ୍ନକରଣ୍ଡ ୨-୩; ୩. ରତ୍ନକରଣ୍ଡ ୨-୪; ୪. ରତ୍ନକରଣ୍ଡ ୨-୫.