-
୨୯୦ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ହୈ; ଉସୀ ପ୍ରକାର ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁରୁଷୋଂକୀ କଥା ସୁନନେ ପର ଅପନେକୋ ଧର୍ମକୀ ପ୍ରୀତି ଵିଶେଷ ହୋତୀ ହୈ.
ଇସଲିଯେ ପ୍ରଥମାନୁଯୋଗକା ଅଭ୍ଯାସ କରନା ଯୋଗ୍ଯ ହୈ.
କରଣାନୁଯୋଗମେଂ ଦୋଷ-କଲ୍ପନାକା ନିରାକରଣ
ତଥା କିତନେ ହୀ ଜୀଵ କହତେ ହୈଂ — କରଣାନୁଯୋଗମେଂ ଗୁଣସ୍ଥାନ, ମାର୍ଗଣାଦିକକା ଵ
କର୍ମପ୍ରକୃତିଯୋଂକା କଥନ କିଯା ଵ ତ୍ରିଲୋକାଦିକକା କଥନ କିଯା; ସୋ ଉନ୍ହେଂ ଜାନ ଲିଯା କି ‘ଯହ
ଇସ ପ୍ରକାର ହୈ’, ‘ଯହ ଇସ ପ୍ରକାର ହୈ’ ଇସମେଂ ଅପନା କାର୍ଯ କ୍ଯା ସିଦ୍ଧ ହୁଆ? ଯା ତୋ ଭକ୍ତି କରେଂ,
ଯା ଵ୍ରତ-ଦାନାଦି କରେଂ, ଯା ଆତ୍ମାନୁଭଵନ କରେଂ – ଇସସେ ଅପନା ଭଲା ହୋ. ଉନସେ କହତେ ହୈଂ — ପରମେଶ୍ଵର
ତୋ ଵୀତରାଗ ହୈଂ; ଭକ୍ତି କରନେସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋକର କୁଛ କରତେ ନହୀଂ ହୈଂ. ଭକ୍ତି କରନେସେ କଷାଯ ମନ୍ଦ
ହୋତୀ ହୈ, ଉସକା ସ୍ଵଯମେଵ ଉତ୍ତମ ଫଲ ହୋତା ହୈ. ସୋ କରଣାନୁଯୋଗକେ ଅଭ୍ଯାସମେଂ ଉସସେ ଭୀ ଅଧିକ
ମନ୍ଦ କଷାଯ ହୋ ସକତୀ ହୈ, ଇସଲିଯେ ଇସକା ଫଲ ଅତି ଉତ୍ତମ ହୋତା ହୈ. ତଥା ଵ୍ରତ-ଦାନାଦିକ
ତୋ କଷାଯ ଘଟାନେକେ ବାହ୍ଯନିମିତ୍ତକେ ସାଧନ ହୈଂ ଔର କରଣାନୁଯୋଗକା ଅଭ୍ଯାସ କରନେ ପର ଵହାଁ ଉପଯୋଗ
ଲଗ ଜାଯେ ତବ ରାଗାଦିକ ଦୂର ହୋତେ ହୈଂ ସୋ ଯହ ଅଂତରଂଗନିମିତ୍ତକା ସାଧନ ହୈ; ଇସଲିଯେ ଯହ ଵିଶେଷ
କାର୍ଯକାରୀ ହୈ. ଵ୍ରତାଦିକ ଧାରଣ କରକେ ଅଧ୍ଯଯନାଦି କରତେ ହୈଂ. ତଥା ଆତ୍ମାନୁଭଵ ସର୍ଵୋତ୍ତମ କାର୍ଯ
ହୈ; ପରନ୍ତୁ ସାମାନ୍ଯ ଅନୁଭଵମେଂ ଉପଯୋଗ ଟିକତା ନହୀଂ ହୈ ଔର ନହୀଂ ଟିକତା ତବ ଅନ୍ଯ ଵିକଲ୍ପ
ହୋତେ ହୈଂ; ଵହାଁ କରଣାନୁଯୋଗକା ଅଭ୍ଯାସ ହୋ ତୋ ଉସ ଵିଚାରମେଂ ଉପଯୋଗକୋ ଲଗାତା ହୈ.
ଯହ ଵିଚାର ଵର୍ତମାନ ଭୀ ରାଗାଦିକ ଘଟାତା ହୈ ଔର ଆଗାମୀ ରାଗାଦିକ ଘଟାନେକା କାରଣ
ହୈ, ଇସଲିଯେ ଯହାଁ ଉପଯୋଗ ଲଗାନା.
ଜୀଵ – କର୍ମାଦିକକେ ନାନାପ୍ରକାରସେ ଭେଦ ଜାନେ, ଉନମେଂ ରାଗାଦିକ କରନେକା ପ୍ରଯୋଜନ ନହୀଂ ହୈ,
ଇସଲିଯେ ରାଗାଦିକ ବଢ଼ତେ ନହୀଂ ହୈଂ; ଵୀତରାଗ ହୋନେକା ପ୍ରଯୋଜନ ଜହାଁ-ତହାଁ ପ୍ରଗଟ ହୋତା ହୈ, ଇସଲିଯେ
ରାଗାଦି ମିଟାନେକା କାରଣ ହୈ.
ଯହାଁ କୋଈ କହେ — କୋଈ କଥନ ତୋ ଐସା ହୀ ହୈ, ପରନ୍ତୁ ଦୀପ-ସମୁଦ୍ରାଦିକକେ ଯୋଜନାଦିକା
ନିରୂପଣ କିଯା ଉନମେଂ କ୍ଯା ସିଦ୍ଧି ହୈ?
ଉତ୍ତରଃ – ଉନକୋ ଜାନନେ ପର ଉନମେଂ କୁଛ ଇଷ୍ଟ-ଅନିଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ନହୀଂ ହୋତୀ, ଇସଲିଯେ ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ସିଦ୍ଧି
ହୋତୀ ହୈ.
ଫି ର ଵହ କହତା ହୈ — ଐସା ହୈ ତୋ ଜିନସେ କୁଛ ପ୍ରଯୋଜନ ନହୀଂ ହୈ, ଐସେ ପାଷାଣାଦିକକୋ
ଭୀ ଜାନତେ ହୁଏ ଵହାଁ ଇଷ୍ଟ-ଅନିଷ୍ଟପନା ନହୀଂ ମାନତେ, ଇସଲିଯେ ଵହ ଭୀ କାର୍ଯକାରୀ ହୁଆ.
ଉତ୍ତରଃ – ସରାଗୀ ଜୀଵ ରାଗାଦି ପ୍ରଯୋଜନ ବିନା କିସୀକୋ ଜାନନେକା ଉଦ୍ଯମ ନହୀଂ କରତା; ଯଦି
ସ୍ଵଯମେଵ ଉନକା ଜାନନା ହୋ ତୋ ଅଂତରଂଗ ରାଗାଦିକକେ ଅଭିପ୍ରାଯଵଶ ଵହାଁସେ ଉପଯୋଗକୋ ଛୁଡ଼ାନା ହୀ
ଚାହତା ହୈ. ଯହାଁ ଉଦ୍ଯମ ଦ୍ଵାରା ଦ୍ଵୀପ – ସମୁଦ୍ରାଦିକୋ ଜାନତା ହୈ, ଵହାଁ ଉପଯୋଗ ଲଗାତା ହୈ; ସୋ ରାଗାଦି