-
୨୯୮ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ତଥା ଜୈସେ କହୀଂ କୁଛ ପ୍ରମାଣାଦିକ କହେ ହୋଂ, ଵହାଁ ଵହୀ ନହୀଂ ମାନ ଲେନା, ପରନ୍ତୁ ପ୍ରଯୋଜନ
ହୋ ଵହ ଜାନନା. ଜ୍ଞାନାର୍ଣଵ୧ ମେଂ ଐସା କହା ହୈ — ‘ଇସ କାଲମେଂ ଦୋ-ତୀନ ସତ୍ପୁରୁଷ ହୈଂ’; ସୋ ନିଯମସେ
ଇତନେ ହୀ ନହୀଂ ହୈଂ, ପରନ୍ତୁ ଯହାଁ ‘ଥୋଡ଼େ ହୈଂ’ ଐସା ପ୍ରଯୋଜନ ଜାନନା. ଇସୀ ପ୍ରକାର ଅନ୍ଯତ୍ର ଜାନନା.
ଇସୀ ରୀତି ସହିତ ଔର ଭୀ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦୋଂକେ ଅର୍ଥ ହୋତେ ହୈଂ, ଉନକୋ ଯଥାସମ୍ଭଵ
ଜାନନା, ଵିପରୀତ ଅର୍ଥ ନହୀଂ ଜାନନା.
ତଥା ଜୋ ଉପଦେଶ ହୋ, ଉସେ ଯଥାର୍ଥ ପହିଚାନକର ଜୋ ଅପନେ ଯୋଗ୍ଯ ଉପଦେଶ ହୋ ଉସେ ଅଂଗୀକାର
କରନା. ଜୈସେ — ଵୈଦ୍ଯକ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଅନେକ ଔଷଧିଯାଁ କହୀ ହୈଂ, ଉନକୋ ଜାନେ; ପରନ୍ତୁ ଗ୍ରହଣ ଉନ୍ହୀଂକା
କରେ ଜିନସେ ଅପନା ରୋଗ ଦୂର ହୋ. ଅପନେକୋ ଶୀତକା ରୋଗ ହୋ ତୋ ଉଷ୍ଣ ଔଷଧିକା ହୀ ଗ୍ରହଣ
କରେ, ଶୀତଲ ଔଷଧିକା ଗ୍ରହଣ ନ କରେ; ଯହ ଔଷଧି ଔରୋଂକୋ କାର୍ଯକାରୀ ହୈ, ଐସା ଜାନେ.
ଉସୀପ୍ରକାର ଜୈନଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଅନେକ ଉପଦେଶ ହୈଂ, ଉନ୍ହେଂ ଜାନେ; ପରନ୍ତୁ ଗ୍ରହଣ ଉସୀକା କରେ ଜିସସେ ଅପନା
ଵିକାର ଦୂର ହୋ ଜାଯେ. ଅପନେକୋ ଜୋ ଵିକାର ହୋ ଉସକା ନିଷେଧ କରନେଵାଲେ ଉପଦେଶକୋ ଗ୍ରହଣ କରେ,
ଉସକେ ପୋଷକ ଉପଦେଶକୋ ଗ୍ରହଣ ନ କରେ; ଯହ ଉପଦେଶ ଔରୋଂକୋ କାର୍ଯକାରୀ ହୈ, ଐସା ଜାନେ.
ଯହାଁ ଉଦାହରଣ କହତେ ହୈଂ — ଜୈସେ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ କହୀଂ ନିଶ୍ଚଯପୋଷକ ଉପଦେଶ ହୈ, କହୀଂ ଵ୍ଯଵହାରପୋଷକ
ଉପଦେଶ ହୈ. ଵହାଁ ଅପନେକୋ ଵ୍ଯଵହାରକା ଆଧିକ୍ଯ ହୋ ତୋ ନିଶ୍ଚଯପୋଷକ ଉପଦେଶକା ଗ୍ରହଣ କରକେ
ଯଥାଵତ୍ ପ୍ରଵର୍ତେ ଔର ଅପନେକୋ ନିଶ୍ଚଯକା ଆଧିକ୍ଯ ହୋ ତୋ ଵ୍ଯଵହାରପୋଷକ ଉପଦେଶକା ଗ୍ରହଣ କରକେ
ଯଥାଵତ୍ ପ୍ରଵର୍ତେ. ତଥା ପହଲେ ତୋ ଵ୍ଯଵହାରଶ୍ରଦ୍ଧାନକେ କାରଣ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନସେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋ ରହା ଥା, ପଶ୍ଚାତ୍
ଵ୍ଯଵହାର ଉପଦେଶକୀ ହୀ ମୁଖ୍ଯତା କରକେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନକା ଉଦ୍ଯମ ନ କରେ; ଅଥଵା ପହଲେ ତୋ ନିଶ୍ଚଯଶ୍ରଦ୍ଧାନକେ
କାରଣ ଵୈରାଗ୍ଯସେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋକର ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦୀ ହୋ ରହା ଥା, ପଶ୍ଚାତ୍ ନିଶ୍ଚଯ ଉପଦେଶକୀ ହୀ ମୁଖ୍ଯତା କରକେ
ଵିଷଯ-କଷାଯକା ପୋଷଣ କରତା ହୈ. ଇସପ୍ରକାର ଵିପରୀତ ଉପଦେଶ ଗ୍ରହଣ କରନେସେ ବୁରା ହୀ ହୋତା ହୈ.
ତଥା ଜୈସେ ଆତ୍ମାନୁଶାସନ୨ ମେଂ ଐସା କହା ହୈ କି ‘‘ତୂ ଗୁଣଵାନ ହୋକର ଦୋଷ କ୍ଯୋଂ ଲଗାତା
ହୈ? ଦୋଷଵାନ ହୋନା ଥା ତୋ ଦୋଷମଯ ହୀ କ୍ଯୋଂ ନହୀଂ ହୁଆ?’’ ସୋ ଯଦି ଜୀଵ ଆପ ତୋ ଗୁଣଵାନ
ହୋ ଔର କୋଈ ଦୋଷ ଲଗତା ହୋ ଵହାଁ ଵହ ଦୋଷ ଦୂର କରନେକେ ଲିଯେ ଉସ ଉପଦେଶକୋ ଅଂଗୀକାର କରନା.
ତଥା ଆପ ତୋ ଦୋଷଵାନ ହୈ ଔର ଇସ ଉପଦେଶକା ଗ୍ରହଣ କରକେ ଗୁଣଵାନ ପୁରୁଷୋଂକୋ ନୀଚା ଦିଖଲାଯେ
୧. ଦୁଃପ୍ରଜ୍ଞାବଲଲୁପ୍ତଵସ୍ତୁନିଚଯା ଵିଜ୍ଞାନଶୂନ୍ଯାଶଯାଃ.
ଵିଦ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରତିମନ୍ଦିରଂ ନିଜନିଜସ୍ଵାର୍ଥୋଦ୍ଯତା ଦେହିନଃ..
ଆନନ୍ଦାମୃତସିନ୍ଧୁଶୀକରଚଯୈର୍ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଜନ୍ମଜ୍ଵରଂ.
ଯେ ମୁକ୍ତେର୍ଵଦନେନ୍ଦୁଵୀକ୍ଷଣପରାସ୍ତେ ସନ୍ତି ଦ୍ଵିତ୍ରା ଯଦି..୨୪..
୨. ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମଃ କିମିତି ଲାଞ୍ଛନଵାନଭୂସ୍ତ୍ଵଂ. ତଦ୍ଵାନ୍ ଭଵେଃ କିମିତି ତନ୍ମଯ ଏଵ ନାଭୂଃ.
କିଂ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନଯା ମଲମଲଂ ତଵ ଘୋଷଯନ୍ତ୍ଯା. ସ୍ଵର୍ଭାଵନ୍ନନୁ ତଥା ସତି ନାଽସି ଲକ୍ଷ୍ଯଃ..୧୪୦..